Áp dụng công nghệ số đã tác động đến năng suất lao động và mô hình quản trị trên địa bàn Thủ đô. Ảnh: Quỳnh Chi

4 tác động của chuyển đổi số lên thị trường lao động Hà Nội

Quỳnh Chi (báo lao động) 13/11/2025 09:54 (GMT+7)

Việc áp dụng công nghệ số đang diễn ra ở cả khu vực sản xuất và dịch vụ, tạo ra sự thay đổi căn bản trong cách thức tổ chức và phân bổ lao động trên địa bàn Thủ đô.

Theo Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, chuyển đổi số không chỉ là một xu hướng công nghệ mà đã trở thành một chiến lược sống còn đối với các doanh nghiệp tại Hà Nội.

Việc áp dụng công nghệ số đang diễn ra ở cả khu vực sản xuất và dịch vụ, tạo ra sự thay đổi căn bản trong cách thức tổ chức và phân bổ lao động.

Tác động phân hóa theo ngành nghề

Trong lĩnh vực sản xuất chế tạo, việc triển khai robot tự động, dây chuyền sản xuất thông minh và IoT (internet vạn vật) giúp tối ưu hóa quy trình, giảm đáng kể nhu cầu lao động giản đơn. Nhiều công việc như vận hành máy, kiểm tra chất lượng sản phẩm hay quản lý kho bãi đang dần được thay thế bằng hệ thống cảm biến và AI.

Trong khi đó, lĩnh vực dịch vụ tài chính – ngân hàng lại chứng kiến sự dịch chuyển lao động từ các vị trí giao dịch truyền thống sang các mảng công nghệ tài chính (fintech), phân tích dữ liệu khách hàng, và an ninh mạng. Giáo dục và y tế cũng chịu ảnh hưởng mạnh mẽ khi giáo viên buộc phải làm quen với nền tảng học trực tuyến, bác sĩ cần sử dụng AI hỗ trợ chẩn đoán và quản lý hồ sơ bệnh án điện tử. Những biến chuyển này đòi hỏi người lao động không chỉ có chuyên môn nghiệp vụ mà còn phải trang bị thêm kỹ năng số để thích ứng.

Tác động đến năng suất lao động và mô hình quản trị

Các doanh nghiệp ứng dụng Big Data và AI có thể ra quyết định nhanh hơn, giảm thiểu rủi ro và nâng cao năng suất. Tuy nhiên, điều này đồng nghĩa với việc cạnh tranh trên thị trường sẽ trở nên khốc liệt: những doanh nghiệp chậm chuyển đổi có nguy cơ bị loại bỏ, kéo theo sự suy giảm nhu cầu lao động trong một số ngành truyền thống.

Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội nhận định việc áp dụng công nghệ số đang diễn ra ở cả khu vực sản xuất và dịch vụ, tạo ra sự thay đổi căn bản trong cách thức tổ chức và phân bổ lao động trên địa bàn Thủ đô. Ảnh: Quỳnh Chi

Đối với người lao động, quá trình này mang tính “chọn lọc khắc nghiệt”, ai thích ứng nhanh sẽ có cơ hội việc làm chất lượng cao, trong khi những người không theo kịp dễ rơi vào thất nghiệp hoặc bị đẩy xuống khu vực phi chính thức.

Sự thay đổi trong quản trị nhân lực

Khi chuyển đổi số, doanh nghiệp không chỉ đầu tư vào công nghệ mà còn phải tái cấu trúc toàn bộ mô hình tổ chức. Các công cụ quản trị nhân sự bằng dữ liệu (HR Tech) cho phép theo dõi hiệu suất theo thời gian thực, đánh giá năng lực dựa trên dữ liệu thay vì chỉ dựa vào cấp quản lý. Điều này tạo ra áp lực mới cho người lao động, nhưng đồng thời cũng mở ra cơ hội minh bạch hơn trong đánh giá và thăng tiến.

Mặt khác, các mô hình làm việc linh hoạt (hybrid work, remote work) đang được nhiều công ty tại Hà Nội áp dụng, giúp người lao động có điều kiện làm việc linh hoạt hơn, song lại đặt ra thách thức về quản lý hiệu quả và duy trì gắn kết văn hóa doanh nghiệp.

Tác động xã hội và cơ hội việc làm mới

Chuyển đổi số cũng tạo ra hàng loạt ngành nghề mới như kỹ sư dữ liệu, chuyên gia an ninh mạng, quản trị hệ thống đám mây, chuyên gia marketing số, thiết kế trải nghiệm người dùng (UX/UI), hay quản lý chuỗi cung ứng số hóa.

Đây là những công việc có giá trị gia tăng cao, thu nhập hấp dẫn và cơ hội phát triển lâu dài. Tuy nhiên, số lượng người lao động đủ kỹ năng để đáp ứng nhu cầu này hiện vẫn còn hạn chế. Khoảng cách giữa nhu cầu nhân lực và khả năng cung ứng tạo ra nguy cơ “nghịch lý lao động”: thiếu nhân lực chất lượng cao song lại dư thừa lao động giản đơn.

Theo Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, quá trình chuyển đổi số đang và sẽ tiếp tục tái định hình thị trường lao động Hà Nội theo cách vừa mở ra nhiều cơ hội, vừa đặt ra không ít thách thức. Vấn đề then chốt không nằm ở việc công nghệ có thay thế lao động hay không, mà ở việc xã hội và hệ thống đào tạo có chuẩn bị đủ nhanh để giúp người lao động chuyển dịch sang những vị trí mới hay không. Do đó, quản trị quá trình chuyển đổi này cần sự phối hợp đồng bộ giữa doanh nghiệp, chính quyền và cơ sở đào tạo, nhằm đảm bảo rằng lợi ích từ công nghệ được lan tỏa một cách công bằng và bền vững.

Xem bản gốc tại đây