Sinh viên thiếu môi trường cọ xát thực tế

Chỉ 26,89% sinh viên chủ động tham gia các khóa học ngắn hạn ngoài trường

Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội vừa phát hành bản tin "Bức tranh việc làm dành cho sinh viên trên địa bàn Hà Nội".

Bản tin được xây dựng dựa trên dữ liệu khảo sát từ hơn 3.000 sinh viên trong quý III/2025 cho thấy, 71,87% sinh viên đã từng đi làm thêm; 45,11% đã tham gia thực tập chính thức. Trong số sinh viên đã thực tập, 56,9% có kinh nghiệm từ 3 tháng trở lên.

Về tinh thần chủ động học hỏi, có 84,28% tự tin vào khả năng tự học và cập nhật kiến thức mới từ mức trung bình trở lên; 26,89% chủ động tham gia các khóa học ngắn hạn bên ngoài trường.

Về đầu tư vào năng lực bổ trợ, 38,47% có chứng chỉ tin học; 10,79% có chứng chỉ ngoại ngữ.

Theo khảo sát về kỹ năng mềm cơ bản, 83,87% tự tin về kỹ năng làm việc nhóm từ mức trung bình trở lên; 83,87% tự tin về kỹ năng quản lý thời gian từ mức trung bình trở lên; 92,9% tự tin về khả năng thuyết phục từ mức trung bình trở lên.

Ngoại ngữ ở mức khá do có tới 55,43% người được khảo sát đã có nền tảng tiếng Anh từ trung bình trở lên.

Về hạn chế, khảo sát cho thấy thực trạng báo động về kỹ năng thực hành. Nhiều sinh viên thiếu kinh nghiệm thực tập trầm trọng (54,89% sinh viên chưa từng tham gia thực tập chính thức). 71,47% tự đánh giá kỹ năng sử dụng công cụ/phần mềm chuyên ngành chỉ từ mức trung bình trở xuống.

Chưa kể, đa số sinh viên ít tham gia dự án thực tế với khoảng 70% chưa từng tham gia nghiên cứu khoa học, cuộc thi học thuật hay dự án khởi nghiệp; thiếu môi trường cọ xát thực tế.

Khả năng chịu áp lực và quản lý cảm xúc của sinh viên cũng là điểm “khuyết thiếu”: Dữ liệu gián tiếp/suy luận: 10,77% sinh viên gặp khó khăn khi cân bằng học tập và làm thêm hoặc lo lắng khi phỏng vấn cho thấy khả năng đối mặt áp lực cần cải thiện; sinh viên cũng thiếu kinh nghiệm xử lý khối lượng công việc lớn, deadline gấp, hoặc những phản hồi tiêu cực.

Về tính kỷ luận và tính kiên trì trong công việc: Việc chuyển đổi từ môi trường học tập tương đối linh hoạt sang môi trường làm việc có kỷ luật cao (giờ giấc, quy trình) là một thách thức.

Bên cạnh đó, dù kỹ năng giao tiếp cơ bản tốt, nhưng ứng xử trong môi trường công sở (email, họp hành, báo cáo, lắng nghe…) của sinh viên vẫn cần được chuẩn hóa và chuyên nghiệp hơn.

Những yêu cầu cụ thể từ nhà tuyển dụng

Phân tích các yêu cầu, đòi hỏi thực tế từ nhà tuyển dụng trong các phiên giao dịch việc làm thời gian qua, Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội khuyến cáo một số yêu cầu từ nhà tuyển dụng đối với sinh viên mới ra trường, lao động trẻ.

Phần lớn nhà tuyển dụng hiện nay không còn đặt nặng điểm số hay danh xưng bằng cấp, mà đánh giá cao khả năng làm việc thực tế, doanh nghiệp ưu tiên năng lực làm việc thực tế hơn bằng cấp. Sinh viên mới ra trường được kỳ vọng có thể nhanh chóng bắt nhịp công việc, hiểu quy trình cơ bản, sử dụng thành thạo công cụ chuyên môn và không bị “vỡ trận” khi xử lý các nhiệm vụ cụ thể. Kinh nghiệm thực tập, dự án học tập gắn với doanh nghiệp, hoặc từng tham gia các hoạt động thực tế được coi là lợi thế rõ rệt.

Nhà tuyển dụng yêu cầu sinh viên phải có tư duy giải quyết vấn đề, tư duy phản biện và khả năng tự học - những năng lực giúp người lao động thích ứng khi công việc thay đổi. Do đó, kỹ năng tư duy và thái độ nghề nghiệp là yếu tố quyết định. Bên cạnh đó, thái độ nghề nghiệp như tinh thần trách nhiệm, kỷ luật, chủ động học hỏi, sẵn sàng tiếp thu phản hồi được đánh giá không kém, thậm chí quan trọng hơn kỹ năng cứng trong giai đoạn đầu đi làm.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập sâu, sinh viên mới ra trường được kỳ vọng có kỹ năng số cơ bản, biết khai thác dữ liệu, sử dụng các nền tảng công nghệ phục vụ công việc. Ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh chuyên ngành, ngày càng trở thành yêu cầu phổ biến. Quan trọng hơn, doanh nghiệp tìm kiếm những lao động trẻ có khả năng thích ứng nhanh, sẵn sàng học kỹ năng mới khi công nghệ và mô hình kinh doanh thay đổi.

Xem bản gốc tại đây