Thị trường lao động thay đổi trước làn sóng chuyển đổi xanh

Cơ hội việc làm từ nền kinh tế xanh

Chuyển đổi xanh không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn tạo thêm việc làm trong các lĩnh vực năng lượng tái tạo, kinh tế tuần hoàn, sản xuất sạch, quản lý chất thải và giao thông xanh.

Nhu cầu nhân lực xanh cũng gia tăng tại các doanh nghiệp sản xuất, đặc biệt ở những vị trí vận hành thiết bị tiết kiệm năng lượng, kiểm soát nguyên liệu, giảm phát thải và ứng dụng công nghệ tối ưu quy trình.

Theo ông Lê Trọng Linh (Trưởng Ban Phát triển kinh doanh, Tập đoàn VSD Holdings), quá trình chuyển đổi xanh và ứng dụng công nghệ đang đặt ra những yêu cầu mới đối với doanh nghiệp cũng như người lao động. Đây là cơ hội để phát triển các vị trí việc làm gắn với công nghệ, quản trị và tối ưu nguồn lực, đồng thời đòi hỏi người lao động phải cập nhật kiến thức, nâng cao kỹ năng để thích ứng.

Chuyển đổi kép đòi hỏi kỹ năng mới

Chuyển đổi xanh và chuyển đổi số đang thay đổi cách thức làm việc. Công nghệ số, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo giúp doanh nghiệp tiết kiệm năng lượng, nguyên liệu và nâng cao hiệu suất sản xuất. Tuy nhiên, một số công việc truyền thống thu hẹp, trong khi các vị trí mới đòi hỏi kỹ năng chuyên môn và công nghệ cao hơn.

Theo Tiến sĩ Trịnh Quốc Dũng (Khoa Năng lượng nhiệt, Trường Cơ khí, Đại học Bách khoa Hà Nội), việc thúc đẩy sử dụng năng lượng hiệu quả và phát triển các giải pháp công nghệ phục vụ chuyển đổi xanh đặt ra yêu cầu về nguồn nhân lực có kiến thức chuyên môn, khả năng tiếp cận công nghệ và năng lực giải quyết các vấn đề thực tiễn. Người lao động không chỉ cần nắm vững chuyên môn mà còn phải hiểu các yêu cầu về tiết kiệm năng lượng, sử dụng tài nguyên hiệu quả và giảm tác động đến môi trường.

Thực tế này cho thấy, kỹ năng xanh và kỹ năng số ngày càng có mối liên hệ chặt chẽ. Người lao động cần biết sử dụng công nghệ trong công việc, phân tích dữ liệu, vận hành thiết bị hiện đại, đồng thời hiểu cách thức giảm tiêu hao tài nguyên và hạn chế phát thải. Đây là lợi thế quan trọng để nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường lao động.

Dù mở ra nhiều cơ hội, quá trình chuyển đổi xanh cũng có thể tạo ra khoảng cách giữa nhu cầu tuyển dụng và năng lực thực tế của người lao động. Những người làm việc trong các ngành nghề sử dụng nhiều năng lượng, phát thải cao hoặc có nguy cơ bị tự động hóa có thể gặp khó khăn nếu không được đào tạo lại kịp thời.

Cũng theo Tiến sĩ Trịnh Quốc Dũng, phát triển việc làm xanh cần đi cùng chính sách đào tạo, nâng cao kỹ năng và hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp. Cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần cập nhật chương trình đào tạo theo nhu cầu thực tế; doanh nghiệp cần tăng cường đào tạo tại chỗ, giúp người lao động tiếp cận công nghệ mới và thích ứng với quy trình sản xuất xanh.

Bên cạnh đó, việc làm xanh cần được nhìn nhận không chỉ ở khía cạnh tạo thêm việc làm mà còn ở chất lượng việc làm, điều kiện lao động và cơ hội phát triển lâu dài. Người lao động cần được bảo đảm quyền lợi, có cơ hội học tập suốt đời và được hỗ trợ khi công việc thay đổi do quá trình chuyển đổi công nghệ.

Chuyển đổi xanh và chuyển đổi số sẽ tiếp tục định hình thị trường lao động trong những năm tới. Khi doanh nghiệp chủ động đổi mới, cơ sở đào tạo gắn kết với nhu cầu thực tiễn và người lao động được trang bị đầy đủ kỹ năng, việc làm xanh có thể trở thành động lực nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đồng thời góp phần xây dựng nền kinh tế phát triển bền vững.

Xem bản gốc tại đây