Từ mã QR đến bảo vệ quyền lợi nữ công nhân

Lắng nghe ẩn danh và “cầm tay chỉ việc” tại xưởng may

Áp lực dây chuyền, ca kíp khiến nữ công nhân ngành may mặc, giày da ít có thời gian hội họp, ngại chia sẻ vấn đề nhạy cảm. Để khắc phục, các công đoàn cơ sở đã ứng dụng công nghệ số, đổi mới phương thức chăm lo người lao động.

Tại Công ty Giày Rieker Việt Nam (nơi có hơn 10.400 nữ công nhân), công đoàn không chỉ duy trì 355 nhóm Zalo tại các tổ sản xuất mà còn ứng dụng công nghệ trong quản lý, ghi nhận hơn 14.430 lượt quét mã QR đăng ký xe an toàn. Trong đó, công đoàn triển khai kênh tiếp nhận kiến nghị trực tuyến ẩn danh qua mã QR.

Bà Nguyễn Thị Thanh Xuân, Phó Ban Nữ công Công đoàn cơ sở Công ty Giày Rieker Việt Nam cho biết: “Nhờ mã QR bảo mật, đoàn viên có thể gửi thẳng tâm tư thầm kín về thai sản, nuôi con nhỏ, chế độ tiền lương hay thậm chí là bạo lực gia đình về Ban Nữ công và Ban Kiểm tra mà không sợ lộ danh tính. Các nội dung được phân loại ngay để chuyển phòng Nhân sự giải quyết dứt điểm, đồng thời công đoàn hướng dẫn chị em dùng AI tra cứu quy định bảo hiểm xã hội, chế độ thai sản ngay trên điện thoại”.

Tại Công ty TNHH MTV Yuri ABC Đà Nẵng, trước việc đưa máy móc tự động vào sản xuất, công đoàn thành lập mô hình “Tổ công đoàn số” hỗ trợ lao động lớn tuổi thích ứng với công nghệ.

Theo chị Trần Thị Mỹ Hạnh, Ủy viên Ban Chấp hành Công đoàn công ty, nhiều nữ công nhân lớn tuổi e ngại sử dụng máy tính, ứng dụng quản lý và chấm công điện tử. Vì vậy, đoàn viên trẻ trực tiếp hướng dẫn chị em cài đặt VssID để theo dõi quá trình đóng bảo hiểm xã hội, sử dụng VNeID và kỹ năng bảo mật như không dùng ngày sinh làm mật khẩu, không truy cập đường link lạ, không cung cấp mã OTP để phòng tránh lừa đảo trực tuyến.

Tại Công ty TNHH Mabuchi Motor Đà Nẵng, công đoàn cơ sở sử dụng khảo sát trực tuyến để nắm bắt nguyện vọng nữ công nhân, lựa chọn hoạt động thiết thực dịp 8.3, 20.10. Các kiến nghị về thu nhập, thời giờ làm việc, thai sản được tự động phân loại, làm cơ sở đối thoại với ban giám đốc.

Dùng dữ liệu số để đối thoại và thương lượng thực chất

Các mô hình tại cơ sở cho thấy công nghệ số giúp công đoàn gần gũi hơn với công nhân. Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ phải hướng tới bảo vệ quyền lợi, bảo đảm việc làm bền vững cho lao động nữ.

Ông Lê Văn Đại, Phó Chủ tịch Thường trực Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng chia sẻ: “Đoàn viên nữ chiếm hơn 60% trong tổng số 243.000 đoàn viên toàn thành phố, có mặt ở hầu hết các ngành, lĩnh vực đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố. Tuy nhiên, lao động nữ vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn như nguy cơ mất việc làm, giảm việc làm do chuyển dịch cơ cấu và tự động hóa, chênh lệch về cơ hội đào tạo, áp lực cân bằng giữa công việc và gia đình, cùng các nhu cầu về nhà ở, nhà trẻ, an toàn sức khỏe và phân biệt đối xử tại nơi làm việc”.

Lãnh đạo Liên đoàn Lao động thành phố thừa nhận hoạt động nữ công ở một số nơi chưa đồng đều, năng lực nắm bắt nhu cầu, đối thoại, thương lượng và giải quyết kiến nghị còn hạn chế. Nếu chỉ dùng Zalo để thông báo một chiều, khảo sát mà không đối thoại với doanh nghiệp, công nghệ khó phát huy hiệu quả bảo vệ người lao động.

Vì vậy, Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng yêu cầu các cấp công đoàn phải biến dữ liệu thu thập được từ các nền tảng số thành phương tiện để tham mưu chính sách, đối thoại định kỳ và thương lượng thỏa ước lao động tập thể. Các phản ánh số hóa về thai sản, điều kiện làm việc, thời giờ làm việc phải được chuyển hóa thành các điều khoản cam kết có lợi hơn cho lao động nữ, bảo đảm an toàn trên không gian mạng và ngăn ngừa tranh chấp lao động từ sớm.

Khi công nghệ số gắn liền với trách nhiệm bảo vệ thực chất, tổ chức công đoàn mới thực sự là chỗ dựa tin cậy cho nữ đoàn viên trước những biến động của thị trường lao động.

Xem bản gốc tại đây