Khoảng trống kỹ năng trong lao động trẻ

Không hình dung được đòi hỏi thực tế của thị trường

Lê Hoài Linh (23 tuổi, Hà Nội) tốt nghiệp Học viện Báo chí và Tuyên truyền vào tháng 9.2025, hiện là nhân viên Marketing trong một công ty gia đình.

4 năm đại học, Hoài Linh tham gia nhiều sự kiện của trường với vai trò là thành viên ban tổ chức, trải qua 2 đợt thực tập. “Tuy nhiên, tôi chưa thực sự tự tin về kiến thức, kỹ năng cũng như kinh nghiệm khi gia nhập thị trường lao động. Sau khi ra trường, tôi thấy mình vẫn còn bỡ ngỡ, kiến thức của bản thân chỉ là một phần quá nhỏ so với yêu cầu thực tế”, Hoài Linh nói.

Chia sẻ về khoảng thời gian tìm việc, Linh cho biết: “khá khó khăn”. “Tôi bắt đầu rải CV từ tháng 6.2025. Một số doanh nghiệp trả lương thấp hơn so với năm ngoái, có những nơi chỉ tuyển 2-3 nhân sự trong khi có hàng chục ứng viên ứng tuyển nên việc cạnh tranh được một vị trí là rất khó”, Hoài Linh kể.

Hiện, Hoài Linh làm việc trong lĩnh vực marketing. Hoài Linh thừa nhận, khi còn học đại học, do chưa tìm hiểu kĩ về ngành nghề mình muốn theo, cũng không rõ bản thân thực sự thích gì nên khi ra trường cần nhiều thời gian để tìm việc hơn các bạn cùng trang lứa; khi có công việc rồi thì cũng mất thời gian lâu hơn để hòa nhập, thích nghi.

Dù chưa đúng với mong muốn, chuyên ngành được học nhưng Hoài Linh hài lòng với công việc hiện tại khi nhìn vào thị trường việc làm cuối năm 2025, trong bối cảnh nhiều công ty đang cắt giảm nhân sự.

Nguyễn Thị Thùy (22 tuổi, Hà Nội) tốt nghiệp Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn chuyên ngành Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành. Hiện tại, Nguyễn Thị Thùy đang là nhân viên marketing cho một công ty về lĩnh vực thực phẩm chức năng.

Thùy chia sẻ, trước đây khi còn đi học, bản thân chưa có kế hoạch rõ ràng về nghề nghiệp hay việc làm cụ thể, chỉ đến năm 4, khi tìm một công việc làm thêm, Nguyễn Thị Thùy mới quyết định làm trái ngành.

“Xuất phát điểm là sinh viên du lịch chuyển sang marketing, đây là khó khăn lớn nhất tôi từng đối mặt. Tôi phải tự học cách sử dụng các công cụ phục vụ cho công việc, tư duy phân tích dữ liệu, tất cả kỹ năng gần như là học lại từ đầu”, Nguyễn Thị Thùy nói.

Để đáp ứng được yêu cầu công việc, sau khi tốt nghiệp, Nguyễn Thị Thùy vừa tiếp tục duy trì công việc marketing, vừa đăng ký các khóa học online về digital marketing để áp dụng ngay vào công việc. “Tôi nghĩ chính sự chủ động học thêm đã giúp tôi lấp đầy lỗ hổng về kiến thức nền, cũng chứng minh được năng lực làm việc với công ty tôi đang làm”, Nguyễn Thị Thùy chia sẻ.

Phải đào tạo lại

Ông Nguyễn Hoàng Minh - Giám đốc Công ty TNHH Biển Đông (phường Giảng Võ, Hà Nội) - cho hay, công ty ông có 1 đợt tuyển dụng/năm và 30% chỉ tiêu sẽ dành cho lao động trẻ, chấp nhận cả những người chưa có kinh nghiệm, tay nghề.

“Công ty tôi chuyên về phân phối hàng tiêu dùng, các bộ phận marketing, bán hàng… luôn cần bổ sung nhân sự, đặc biệt là nhân sự trẻ. Mỗi năm, chúng tôi tuyển khoảng 50 người cho các vị trí này, trong đó, 30% dành cho người trẻ”, ông Minh nói.

Từ thực tế tuyển dụng nhiều năm qua, ông Minh cho hay, lao động trẻ có cả ưu và nhược. Ưu thế lớn nhất của nhóm nhân sự này là chấp nhận đi làm với mức lương khởi điểm thấp, không ngại khó, tinh thần học hỏi cao; nhược điểm là họ như “tờ giấy trắng”: không kinh nghiệm, không kỹ năng tối thiểu.

Do đó, 100% nhân sự trẻ được nhận vào, công ty chấp nhận đào tạo lại. Cũng theo ông Minh, việc đào tạo cho nhân sự trẻ không chỉ tập trung vào kỹ năng chuyên môn mà còn bổ sung thêm kiến thức về văn hóa công ty, đặc thù công việc, tệp khách hàng… “Không đào tạo lại nhân sự trẻ, chắc chắn các bạn không thể làm việc được. Mỗi năm, sau mùa đào tạo lại, chúng tôi lại “rơi” khoảng 20% nhóm nhân sự trẻ. Con số này chấp nhận được”, ông Minh cho hay.

Bà Lại Thanh Hà - Trưởng bộ phận hành chính - nhân sự Công ty Dược phẩm TBM (phường Thanh Liệt, Hà Nội) chia sẻ, lao động trẻ, sinh viên mới ra trường có thời điểm là “nỗi sợ” của nhà tuyển dụng.

Sau hàng chục năm trực tiếp tuyển dụng nhân sự các vị trí cho công ty, bà Hà đánh giá, ngoại trừ 10% sinh viên mới ra trường, lao động trẻ vừa có kiến thức chuyên môn tích lũy trong quá trình học tập và chủ động bổ sung kỹ năng mềm, kinh nghiệm trong quá trình làm thêm; 90% còn lại rất ngây ngô khi tham gia thị trường lao động.

“Buồn nhất là có bạn học chuyên ngành tài chính, nhưng khi hỏi sâu một chút về lĩnh vực này thì bối rối, đỏ bừng mặt và không trả lời được; có bạn chuyên môn về mảng nhân sự, tôi đưa ra một tình huống thực tế đơn giản nhất, bạn không đề xuất được bất cứ hướng giải quyết nào… Sau nhiều năm thất vọng khi tuyển dụng lao động trẻ, chúng tôi thay đổi tư duy: chọn những người khá nhất và chấp nhận đào tạo lại”, bà Hà nói.

Xem bản gốc tại đây