Lao động đa kỹ năng dẫn dắt thị trường việc làm năm 2026

Tác động cộng hưởng của chuyển đổi số, tái cơ cấu nền kinh tế, già hóa dân số và áp lực cạnh tranh toàn cầu buộc cả doanh nghiệp lẫn người lao động phải thay đổi nhanh hơn, sâu hơn.

Kỹ năng số sẽ trở thành điều kiện nền

Từ góc nhìn của đơn vị tổ chức, kết nối cung - cầu lao động tại Thủ đô, ông Vũ Quang Thành - Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội - nhận định, năm 2026 có thể sẽ không còn ranh giới rõ ràng giữa “ngành công nghệ” và “ngành truyền thống”. Kỹ năng số sẽ trở thành điều kiện nền, hiện diện trong hầu hết các vị trí việc làm, từ sản xuất, dịch vụ đến quản lý.

“Người lao động không nhất thiết phải trở thành chuyên gia công nghệ, nhưng bắt buộc phải biết sử dụng công nghệ trong công việc: Làm việc trên nền tảng số, xử lý dữ liệu cơ bản, vận hành máy móc thông minh, tương tác với các hệ thống quản lý số hóa. Những vị trí không đáp ứng được yêu cầu này sẽ dần bị thu hẹp hoặc thay thế. Bên cạnh đó, tư duy công nghệ - hiểu cách công nghệ thay đổi quy trình, nâng cao hiệu quả - được đánh giá quan trọng không kém kỹ năng sử dụng công cụ. Đây là yếu tố giúp người lao động thích ứng khi doanh nghiệp liên tục cập nhật hệ thống, phần mềm và mô hình quản trị mới” - ông Vũ Quang Thành khẳng định.

Chung quan điểm, ông Bùi Đức Anh - Giám đốc Nhân sự Tập đoàn Tandicom (phường Kim Mã, Hà Nội) - cho biết, một chuyển đổi rõ nét khác của thị trường lao động năm 2026 là nhu cầu lao động đa kỹ năng, doanh nghiệp ưu tiên tuyển những người có thể đảm nhận nhiều nhiệm vụ, phối hợp liên ngành và linh hoạt thích ứng với thay đổi.

Ông Đức Anh nói thêm, mô hình “mỗi người một việc cố định” sẽ dần nhường chỗ cho mô hình lao động linh hoạt, đa nhiệm nhưng chuyên sâu ở một số kỹ năng lõi. Điều này giúp doanh nghiệp tinh gọn bộ máy, giảm chi phí và tăng khả năng chống chịu trước biến động. “Với người lao động, đây vừa là cơ hội, vừa là thách thức. Ai chủ động học hỏi, mở rộng kỹ năng sẽ có nhiều lựa chọn việc làm hơn. Ngược lại, người chỉ làm được một công việc đơn lẻ sẽ đối mặt nguy cơ mất việc cao hơn khi doanh nghiệp tái cơ cấu. Giai đoạn trước, kỹ năng cứng được đặt lên hàng đầu, sang năm 2026, kỹ năng mềm và tư duy thích ứng được đánh giá là yếu tố quyết định khả năng trụ vững lâu dài” - ông Đức Anh nói.

Doanh nghiệp cần thay đổi cách sử dụng và phát triển nhân lực

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Lê Quang Trung - nguyên Phó Cục trưởng phụ trách Cục Việc làm - cho rằng, để thích ứng với thị trường lao động 2026, không thể chỉ chờ nguồn nhân lực sẵn có từ thị trường mà phải chủ động đầu tư vào đào tạo, phát triển kỹ năng cho người lao động.

Theo đó, việc xây dựng chương trình đào tạo nội bộ, đào tạo lại và nâng cao kỹ năng không chỉ giúp doanh nghiệp có lực lượng lao động phù hợp mà còn tăng mức độ gắn bó của người lao động. Khi được tạo cơ hội học tập và phát triển, người lao động sẵn sàng đồng hành lâu dài hơn. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần điều chỉnh môi trường làm việc theo hướng linh hoạt, minh bạch, chú trọng cân bằng giữa hiệu quả và sức khỏe người lao động.

Về phía người lao động, thị trường 2026 đòi hỏi tư duy chủ động vì nếu chờ đến khi mất việc mới học lại sẽ khiến nhân sự rơi vào thế bị động, khó cạnh tranh. Ông Trung khuyến nghị người lao động nên đánh giá lại kỹ năng hiện có và nhu cầu thị trường; tập trung học sâu các kỹ năng có giá trị lâu dài; kết hợp kỹ năng chuyên môn với kỹ năng số và kỹ năng mềm; sẵn sàng chuyển đổi vị trí hoặc lĩnh vực khi cần thiết. Đặc biệt, lao động trẻ cần tránh tâm lý chạy theo trào lưu ngắn hạn mà nên lựa chọn hướng phát triển kỹ năng bền vững, gắn với năng lực cá nhân và nhu cầu dài hạn của thị trường.

Bà Tạ Thị Kim Thanh - Trưởng phòng nhân sự một tập đoàn về thiết bị y tế tại phường Hoàng Mai (Hà Nội) - đánh giá thị trường lao động năm 2026 sàng lọc mạnh mẽ nhưng cũng mở ra cơ hội mới cho những người lao động có kỹ năng phù hợp và tư duy linh hoạt.

“Sự chuyển đổi không chỉ diễn ra ở từng cá nhân mà còn ở doanh nghiệp và hệ thống chính sách. Khi đào tạo, sử dụng và đãi ngộ lao động được đặt đúng trọng tâm, thị trường lao động sẽ vận hành hiệu quả hơn, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng tăng trưởng. Trong bối cảnh đó, kỹ năng, khả năng thích ứng và tinh thần học tập suốt đời chính là “tấm vé” quan trọng nhất để người lao động và doanh nghiệp bước vào năm 2026 một cách chủ động và bền vững” - bà Thanh nhấn mạnh.

Xem bản gốc tại đây