Lao động khó xin việc vì “vênh” từ đầu vào

Thiếu việc làm phù hợp

8h30 sáng ngày 27.2, anh Dương Quang Minh (sinh năm 2000, phường Phương Liệt, Hà Nội) có mặt tại Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội. Trên tay anh là bộ hồ sơ đã được chuẩn bị sẵn.

“Vừa chủ động ứng tuyển online qua các doanh nghiệp, tôi vừa nộp hồ sơ để tăng cơ hội việc làm, mong kết nối với nhiều nhà tuyển dụng qua kênh chính thống”, anh Minh cho hay.

Ngay sau khi rời Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, anh Minh chuẩn bị cho cuộc phỏng vấn của một công ty tại phường Hà Đông. Để tự tin phỏng vấn theo lịch hẹn lúc 14h30, anh Minh hẹn một “tiền bối” ăn trưa để người này hướng dẫn cách thức trả lời phỏng vấn nhằm tăng cơ hội.

“Tôi tốt nghiệp đại học ngành quản lý Nhà nước năm 2023. Ra trường mùa dịch đã khó xin việc, ngành của tôi lại đặc thù nên càng ít cơ hội việc làm. Từ tháng 8.2023 đến nay, tôi toàn làm các công việc hành chính, văn phòng cho các công ty tư nhân. Sau 5 lần nhảy việc, tôi nghiêm túc muốn tìm cơ hội việc làm tốt hơn sau khi tích lũy được một số kinh nghiệm”, anh Minh chia sẻ.

Cuối giờ chiều 27.2, anh Minh thông tin lại, sau khi phỏng vấn, nhà tuyển dụng thông báo anh “chưa đủ điều kiện” nên không tuyển dụng. “Tôi sẽ tiếp tục tìm việc”, anh Minh nói.

Chị Nguyễn Thị Thu (38 tuổi, quê xã Hà Đông, Thanh Hóa) từng làm kế toán cho một công ty may ở phường Việt Hưng (Hà Nội) gần 10 năm. Ngay sau Tết Nguyên đán 2026, công ty cắt giảm nhân sự, chị Thu nghỉ việc và bắt đầu hành trình tìm việc mới.

“Tôi tưởng có kinh nghiệm rồi thì xin việc dễ nhưng đi vài nơi mới thấy không đơn giản. Chỗ thì yêu cầu kinh nghiệm chuyên sâu, chỗ lại yêu cầu nhân sự đảm đương được nhiều công đoạn, phần việc, trong khi lương không cao hơn trước là mấy. Có nơi đòi hỏi nhân sự phải sử dụng thành thạo phần mềm bán hàng, quản lý đơn online, tôi đọc chậm nên họ không nhận”, chị Thu chia sẻ.

Theo chị Thu, khó khăn lớn nhất đối với lao động “làng nhàng” như chị (trình độ, kinh nghiệm không cao hẳn, cũng không phải lao động phổ thông) không phải là thiếu việc, mà là thiếu việc phù hợp. Nhiều doanh nghiệp tuyển dụng số lượng lớn nhưng yêu cầu chi tiết về kỹ năng, thời gian làm việc, tăng ca, kỷ luật lao động khiến không phải ai cũng đáp ứng được.

Câu chuyện của anh Minh, chị Thu không phải cá biệt. Theo ghi nhận của Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, nhiều phiên giao dịch việc làm, số lượng vị trí tuyển dụng luôn cao hơn số lao động ứng tuyển nhưng tỉ lệ lao động được nhận việc thực tế lại không cao. Điều này phản ánh rõ khoảng cách giữa cung - cầu lao động, đặc biệt ở khâu kết nối.

Không chỉ lao động có kinh nghiệm, bằng cấp, lao động trẻ, đặc biệt là sinh viên mới ra trường, hành trình xin việc còn nhiều thử thách hơn.

“Nhiều vị trí yêu cầu kinh nghiệm từ 1-2 năm, trong khi sinh viên mới ra trường như em rất khó đáp ứng. Có nơi chấp nhận đào tạo nhưng lương khởi điểm thấp, không đủ trang trải chi phí sinh hoạt ở Hà Nội”, chị Nguyễn Thục Anh - cử nhân ngành marketing - nói.

Doanh nghiệp và người lao động chưa “gặp nhau”

Theo Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, nhà tuyển dụng đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao ngay từ đầu vào, từ kỹ năng số, khả năng sử dụng phần mềm chuyên môn, ngoại ngữ, đến tác phong làm việc chuyên nghiệp. Trong khi đó, không ít lao động trẻ bước ra thị trường với nền tảng lý thuyết nhưng thiếu trải nghiệm thực tế, dẫn đến “vênh” ngay từ vòng tuyển chọn. Những lao động có bằng cấp, kinh nghiệm lại không “sâu” và không đáp ứng được đòi hỏi trong bối cảnh mới.

“Trong bối cảnh doanh nghiệp đẩy mạnh chuyển đổi số, yêu cầu người lao động linh hoạt, đa nhiệm, nhóm lao động lớn tuổi dễ bị “lọt lưới” tuyển dụng nếu không kịp trang bị kỹ năng mới. Điều này khiến họ buộc phải chấp nhận các công việc thời vụ, thu nhập thấp, thiếu ổn định", ông Vũ Quang Thành - Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội - nhận định.

Cũng theo ông Thành, khó khăn trong kết nối việc làm hiện nay không chỉ xuất phát từ phía người lao động, mà còn từ cách thức tuyển dụng của doanh nghiệp. Nhiều doanh nghiệp vẫn tuyển theo nhu cầu ngắn hạn, yêu cầu “làm được ngay”, ít đầu tư đào tạo ban đầu. Trong khi đó, người lao động lại mong muốn công việc ổn định, thu nhập đủ sống, môi trường ít áp lực. Sự lệch pha này khiến thị trường lao động rơi vào nghịch lý: doanh nghiệp kêu thiếu người, người lao động kêu khó tìm việc. Đặc biệt, mặt bằng tiền lương phổ biến chỉ ở mức trung bình, khó tạo động lực để người lao động nâng cao kỹ năng hoặc gắn bó lâu dài.

Xem bản gốc tại đây