Lao động trẻ rời nhà máy, chọn việc tự do

Tìm cơ hội mới dịp đầu năm

Ngay sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, trong tuần đầu tiên đi làm lại, chị Nguyễn Thị Vân Anh – nhân viên kế toán Công ty TNHH Sản xuất Tiến Minh (cụm công nghiệp phường Phương Liệt, Hà Nội) nộp đơn xin nghỉ việc.

Theo chị Vân Anh, chị quyết định nghỉ việc để tìm cơ hội việc làm mới, sau khi đã cầm trong tay bằng cử nhân ngành kế toán.

“Tôi gắn bó với công ty 5 năm nay, ngay sau khi tốt nghiệp cao đẳng. Thời gian qua, tôi vừa học vừa làm, hoàn thiện kỹ năng và bằng cấp, chứng chỉ. Tôi muốn tìm cơ hội mới với thu nhập tốt hơn, cơ hội thăng tiến rõ ràng hơn”, chị Vân Anh nói.

Cũng theo chị Vân Anh, trong quá trình chờ tìm công việc mới, chị và bạn thân quyết định bán hàng online, sản phẩm là các mặt hàng hải sản nhập từ quê nhà (phường Sầm Sơn, Thanh Hóa). Trước đó, chị Vân Anh đã tranh thủ chào bán các mặt hàng này và cho thu nhập ổn định hơn nửa năm nay.

Cũng quyết định rời nhà máy sau kỳ nghỉ Tết là anh Nguyễn Đức Bốn, quê xã Mường Động (Phú Thọ). Anh Bốn là công nhân tại xã Thiên Lộc (Hà Nội) đã 3 năm nay. Với vị trí công nhân xưởng đúc của một công ty cơ khí, anh Bốn có lương cứng 6.500.000 đồng/tháng, cộng thêm phụ cấp, phúc lợi, tổng thu nhập gần 10 triệu đồng/tháng.

Theo anh Bốn, thu nhập này anh phải căn cơ, tính toán mới đủ tiền thuê nhà, ăn uống, sinh hoạt và chỉ để dành được khoảng 1 triệu đồng mỗi tháng phòng khi ốm đau, có việc đột xuất.

Chia sẻ của anh Bốn, ngay sau khi nghỉ việc, anh vào nội thành thuê nhà trọ cùng người đồng hương tại phường Thanh Xuân và làm xe ôm công nghệ. “Bạn tôi chạy xe đã 2 năm nay, thời gian đỡ gò bó hơn làm nhà máy, thu nhập khoảng 16 triệu đồng/tháng”, anh Bốn nói.

Theo Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, ngay sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, nhiều doanh nghiệp treo biển tuyển dụng liên tục hoặc thông qua đơn vị trung gian để tuyển dụng lao động. Đáng chú ý, nhóm lao động tuyển bổ sung chủ yếu là lao động trẻ, trong độ tuổi 20–30.

Đại diện Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội nhận định, đằng sau quyết định rời nhà máy của lao động trẻ không chỉ là câu chuyện tiền lương. Nhiều lao động trẻ cho biết họ tìm kiếm sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống, có cơ hội phát triển bản thân. Trong khi đó, môi trường làm việc có phần cứng nhắc, ít cơ hội thăng tiến, công việc lặp đi lặp lại khiến họ khó gắn bó lâu dài.

“Bên cạnh đó, sự phát triển của công nghệ và mạng xã hội cũng tác động mạnh đến nhận thức nghề nghiệp. Lao động trẻ dễ tiếp cận những hình ảnh về thành công nhanh, thu nhập cao từ các công việc tự do, khởi nghiệp cá nhân. Điều này tạo ra kỳ vọng mới, dù đôi khi chưa phù hợp với năng lực và điều kiện thực tế”, ông Vũ Quang Thành – Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội nói.

Cần chính sách cho việc làm linh hoạt

Ông Trần Đức Anh – Giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn Khang Sinh (phường Đống Đa, Hà Nội) nhận định, kinh tế nền tảng và các hình thức việc làm tự do đang mở ra nhiều cơ hội cho lao động trẻ. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, người lao động có thể tham gia nhiều loại hình công việc khác nhau, từ giao hàng, bán hàng trực tuyến đến sáng tạo nội dung… Thu nhập trong những giai đoạn cao điểm thậm chí có thể vượt lương công nhân.

“Tuy nhiên, việc làm tự do thiếu ổn định, thu nhập phụ thuộc vào thị trường và thuật toán nền tảng. Người lao động không có hợp đồng lao động, không được bảo đảm các quyền lợi về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp. Khi ốm đau, tai nạn hoặc thị trường “đóng băng”, họ dễ rơi vào thế bị động”, ông Đức Anh cảnh báo.

Cũng theo ông Đức Anh, xu hướng lao động trẻ rời khu vực sản xuất để tham gia việc làm tự do đặt ra nhiều thách thức về an sinh xã hội trong dài hạn. Nếu không có chính sách phù hợp, một bộ phận lao động trẻ có nguy cơ đứng ngoài lưới an toàn xã hội.

Ông Vũ Quang Thành cho rằng, lao động trẻ rời nhà máy, doanh nghiệp cần nhìn lại chính sách nhân sự.

“Không ít doanh nghiệp bắt đầu từ việc cải thiện bữa ăn ca, tăng phụ cấp, điều chỉnh giờ làm... Tuy nhiên, những giải pháp này chưa đủ sức hấp dẫn nếu không đi kèm cải thiện môi trường làm việc và lộ trình phát triển nghề nghiệp. Trong bối cảnh thị trường lao động cạnh tranh, doanh nghiệp cần thay đổi tư duy từ “tuyển đủ người” sang “giữ được người”, đặc biệt là lao động trẻ. Điều này đòi hỏi sự đầu tư dài hạn vào đào tạo, nâng cao kỹ năng và tạo động lực làm việc”, ông Thành nói.

Xem bản gốc tại đây