Người lao động hạ kỳ vọng về thu nhập để có việc

Kỳ vọng thu nhập thấp giữa đô thị đắt đỏ

Anh Nguyễn Quốc Anh, sinh năm 2002, tốt nghiệp đại học ngành marketing tháng 6.2024. Từ đó đến nay, chặng đường tìm việc, bám trụ lại thành phố của anh Quốc Anh gian nan, gập ghềnh và chưa có dấu hiệu sáng sủa.

Theo anh Quốc Anh, ý thức được sự khó khăn khi gia nhập thị trường lao động, anh chủ động làm thêm từ năm thứ 2 đại học với mong muốn có thêm thu nhập, tích lũy kinh nghiệm thực tế.

Cầm tấm bằng cử nhân, anh Quốc Anh vừa cố gắng duy trì việc làm part-time từ thời sinh viên, vừa tìm một cơ hội việc làm “chính thống”. Anh rải CV, dự hàng chục cuộc phỏng vấn xin việc nhưng đều nhận được cái lắc đầu từ nhà tuyển dụng.

Ngay sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán 2026, anh Quốc Anh tiếp tục nộp CV xin việc. Dựa theo lời “chê” của nhà tuyển dụng, anh đồng thời tìm công việc chuyên sâu hơn cho chuyên ngành mà mình học chứ không chạy theo công việc “lơ thơ, hớt váng” như chính anh thừa nhận. Hiện nay, anh Quốc Anh đã nộp hồ sơ xin việc với thu nhập khởi điểm mong muốn là 7 triệu đồng/tháng. “Tôi chấp nhận mức thu nhập này để học hỏi đúng nghĩa” - anh Quốc Anh chia sẻ.

Chị Nguyễn Thị Ngọc Mai - người vừa mất việc tháng 11.2025 cũng đang nộp CV tại Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội với mức thu nhập mong muốn “từ 5-10 triệu đồng”. Theo chị Mai, phổ lương này sẽ dễ tìm cơ hội việc làm, vì chị tự nhận thức bằng cử nhân kế toán và kinh nghiệm làm việc 3 năm của chị “không nhiều giá trị” trên thị trường lao động hiện nay. “Tôi cần việc làm để trang trải mức sống tối thiểu chứ không mơ mộng như trước đây” - chị Mai cho hay.

Trình độ lao động quyết định “trần” thu nhập

Kết quả khảo sát 3.429 hồ sơ người tìm việc được Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội thu thập cho thấy, có tới 63,4% người lao động mong mức lương từ 5-10 triệu đồng/tháng; 20% mong từ 10-20 triệu đồng; chỉ 2% kỳ vọng thu nhập trên 20 triệu đồng/tháng. Cơ cấu này cho thấy mặt bằng mong muốn thu nhập của người tìm việc vẫn tập trung chủ yếu ở nhóm lương thấp - trung bình.

Dữ liệu khảo sát cũng cho thấy, nhóm người tìm việc chủ yếu tập trung ở độ tuổi 35-45, chiếm tới 55,9%. Nhóm 25-34 tuổi chiếm 37,3%, trong khi lao động trẻ từ 15-24 tuổi chỉ chiếm 4,7%. Cơ cấu này phản ánh một thực tế: Lực lượng tìm việc chủ yếu là lao động đã có gia đình, chịu áp lực mưu sinh, ưu tiên sự ổn định hơn là mạo hiểm tìm việc có thu nhập cao nhưng rủi ro.

“Với nhóm tuổi này, kỳ vọng thu nhập thường mang tính “thực dụng”: Có việc làm ngay, có lương đều, chấp nhận mức thu nhập trung bình để duy trì cuộc sống. Đây cũng là nhóm dễ chấp nhận mức lương 5-10 triệu đồng, miễn là công việc không quá bấp bênh. Theo khảo sát, nhóm chưa qua đào tạo vẫn chiếm tỉ lệ lớn trong số người tìm việc, chiếm 43,2% (dù đã giảm 8,8% so với tháng 12.2025)”, ông Vũ Quang Thành - Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội nhận định.

Bà Nguyễn Thị Lan Hương - nguyên Viện trưởng Viện Khoa học lao động xã hội - cho rằng, không chỉ lao động chủ động tìm việc mức lương thấp, ngay cả phía doanh nghiệp cũng đang “neo” mặt bằng lương ở mức trung bình, khó tạo đột phá về thu nhập nếu không phải vị trí đặc thù, khan hiếm.

Bà Lan Hương cho rằng, nhiều doanh nghiệp vẫn coi tiền lương là chi phí cần kiểm soát thay vì khoản đầu tư cho năng suất. Tăng lương đồng loạt có thể hút lao động ngắn hạn nhưng tiềm ẩn rủi ro nếu doanh thu không tăng tương ứng, nên mặt bằng lương thường được giữ ở mức “an toàn”, chỉ điều chỉnh nhẹ theo vị trí, thời vụ. Ngay cả khi yêu cầu trình độ cao hơn, mức lương chào tuyển vẫn không tăng tương xứng, khiến nhiều lao động phải chấp nhận thu nhập thấp hoặc làm trái nghề để bù đắp.

Cũng theo bà Lan Hương, mức lương trên 15-20 triệu đồng/tháng chỉ tập trung vào một số nhóm rất hẹp.

Xem bản gốc tại đây