Logistics Đồng bằng sông Cửu Long thiếu nhân lực số

Thiếu hụt nhân lực logistics số

Theo TS. La Bảo Trúc Ly - Trưởng khoa Quản lý công nghiệp, Trường Đại học Kỹ thuật - Công nghệ Cần Thơ dù có lợi thế địa lý và nguồn hàng lớn, logistics ĐBSCL vẫn phát triển chậm.

Báo cáo của Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam, toàn vùng chỉ có khoảng 1.460 doanh nghiệp logistics (4,4% cả nước) chủ yếu quy mô nhỏ, công nghệ thấp, với chi phí logistics cao chiếm 25 - 30% giá thành. Lực lượng lao động còn làm thủ công, thiếu kỹ năng số, khiến quá trình chuyển đổi số bị chậm và đặt ra nhu cầu cấp thiết về liên kết chặt chẽ giữa nhà trường, doanh nghiệp và chính quyền.

ThS. Nguyễn Thị Lệ Thủy - Khoa Quản lý Công nghiệp, Trường Bách khoa, Đại học Cần Thơ - cho biết, bà cùng nhóm nghiên cứu đề tài “Thực trạng và thách thức đối với hoạt động quản trị logistics trong lĩnh vực nông - thủy sản ĐBSCL” cho thấy ngành gặp nhiều điểm nghẽn từ hạ tầng, nhân lực đến công nghệ. Lực lượng lao động logistics thiếu về số lượng và trình độ, với phần lớn công ty phải tự đào tạo nhân viên, trong khi ngoại ngữ và quy trình đào tạo chưa bài bản là vấn đề nổi bật.

“Ngành logistics tăng nhu cầu 15 - 20% mỗi năm nhưng nhân lực chỉ tăng khoảng 7,5%. Trong đó 85,7% doanh nghiệp phải tự đào tạo. 53,3% thiếu nhân sự chuyên môn. 30% phải đào tạo lại. Chỉ 6,7% hài lòng với chất lượng nhân viên. Hạn chế lớn nhất là ngoại ngữ (58,6%) và quy trình đào tạo chưa bài bản (47,44%)”, ThS. Thủy dẫn chứng.

Theo ông Lê Hồng Sơn, Giám đốc Kinh doanh Công ty Cổ phần Công nghệ Quốc tế MH Solution, tại Cần Thơ và vùng ĐBSCL các doanh nghiệp logistics hầu hết hoạt động theo mô hình thủ công, phụ thuộc nhiều vào nhân lực truyền thống khiến chi phí vận hành cao và khả năng truy xuất hàng hóa cũng như kết nối dữ liệu vùng yếu.

Các cơ sở giáo dục tại Cần Thơ mới chỉ đào tạo logistics ở mức lý thuyết, chưa có phòng thí nghiệm hay trung tâm mô phỏng thông minh để sinh viên thực hành với dữ liệu thực tế, làm nổi bật nhu cầu cấp thiết về nhân lực có kỹ năng số, am hiểu công nghệ và vận hành hệ thống Smart Logistics.

Xây dựng nhân lực logistics số

TS. Lê Thanh Hòa, Quyền Viện trưởng Viện Kinh tế - Xã hội TP Cần Thơ - cho rằng, đội ngũ nhân lực logistics và chuỗi cung ứng chất lượng cao là nền tảng để ĐBSCL nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế. Theo ông, trong bối cảnh logistics trở thành “mạch máu” của nền kinh tế, việc đào tạo chuyên môn bài bản, tư duy quản trị hiện đại và kỹ năng ứng dụng công nghệ là yêu cầu cấp thiết.

TS. Hòa đề xuất doanh nghiệp phối hợp chặt chẽ với các trường đại học, cơ sở đào tạo tại TP Cần Thơ và TPHCM, hình thành mạng lưới đào tạo thực hành gắn với nhu cầu thực tế. Chương trình đào tạo cần hướng tới chuẩn quốc tế, kết hợp lý thuyết, mô phỏng và thực tế tại doanh nghiệp, trang bị đầy đủ kỹ năng vận hành chuỗi cung ứng; từ quản lý kho bãi, vận tải, giao nhận đến hoạch định chiến lược logistics. Theo ông, đây chính là nguồn lực cốt lõi giúp ĐBSCL chuyển mình từ vùng nông nghiệp truyền thống thành trung tâm logistics năng động, hiện đại và bền vững, tạo đà phát triển kinh tế khu vực dài hạn.

TS. La Bảo Trúc Ly cho hay, để xây dựng hệ sinh thái đào tạo logistics hiện đại tại ĐBSCL cần sự phối hợp giữa trường học, doanh nghiệp và Nhà nước. Mạng lưới đào tạo số và diễn đàn hàng năm sẽ kết nối nhu cầu doanh nghiệp với năng lực đào tạo. Chương trình đào tạo cần tích hợp AI, dữ liệu lớn, nâng cao kỹ năng giảng viên, sử dụng nền tảng học tập số và mô hình kết hợp thực hành - lý thuyết, giúp sinh viên nắm vững công nghệ và vận hành chuỗi cung ứng hiện đại.

Theo ông Lê Hồng Sơn, doanh nghiệp cũng cần hợp tác phát triển chương trình đào tạo “Phân tích dữ liệu trong logistics” cho sinh viên...

Xem bản gốc tại đây