Môi trường làm việc – chìa khóa tuyển nhân lực đặc thù

“Khó tuyển” dù nhu cầu rất thật

Bà Nguyễn Ngọc Chi Lan – Giám đốc Công ty Vận tải và Kho vận Đức Anh (phường Vĩnh Tuy, Hà Nội) cho hay, đối với doanh nghiệp của bà, nhiều năm nay, các vị trí khó tuyển dụng nhất là nhân viên bảo trì – vận hành thiết bị, logistics ca kíp, lái xe tải nặng.

Theo bà Lan, điểm chung của nhóm nhân lực này là yêu cầu kỹ năng chuyên môn cao, thời gian đào tạo dài, kỷ luật nghề nghiệp nghiêm ngặt và cường độ lao động lớn. “Nhu cầu tuyển dụng là thật, đơn hàng ổn định, kế hoạch sản xuất dài hạn, lương cạnh tranh nhưng nguồn ứng viên phù hợp lại rất hạn chế”, bà Lan nói.

Khảo sát của Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội cho thấy một thực tế khác là nguồn cung lao động cho các ngành đặc thù vốn đã hiếm, việc đào tạo các vị trí này lại đòi hỏi thời gian dài, chi phí cao và kỷ luật học tập nghiêm ngặt. Trong khi đó, không ít lao động trẻ có xu hướng lựa chọn ngành nghề “dễ vào – dễ ra”, linh hoạt thời gian, thay vì gắn bó với các nghề đòi hỏi cam kết lâu dài.

Ngoài ra, kỹ năng của một bộ phận lao động chưa theo kịp yêu cầu công nghệ mới. Khi máy móc, quy trình sản xuất liên tục được nâng cấp, lao động không được đào tạo lại dễ bị “tụt hậu”, không đáp ứng được yêu cầu tuyển dụng dù nhu cầu nhân lực rất lớn.

Ông Nguyễn Văn Phú – giám đốc một doanh nghiệp về xây dựng tại phường Thanh Xuân (Hà Nội) cho hay, với những vị trí đặc thù, doanh nghiệp có tăng lương vẫn “vắng bóng” người lao động

“Nhiều người tư duy rất đơn giản là khi thiếu hụt nhân lực hoặc tìm ứng viên cho những vị trí đặc thù, phản ứng đầu tiên là tăng lương, tăng phụ cấp. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, ở các ngành đặc thù, tiền lương chỉ là điều kiện cần, chưa phải điều kiện đủ. Kinh nghiệm hàng chục năm qua tại công ty tôi cho thấy, với người lao động, mức lương hấp dẫn chỉ có ý nghĩa khi đủ bù đắp cho áp lực nghề nghiệp, rủi ro sức khỏe và sự đánh đổi về thời gian, đời sống gia đình. Trong nhiều trường hợp, mức tăng lương không tương xứng với cường độ làm việc, khiến người lao động cân nhắc kỹ trước khi quay lại hoặc gắn bó lâu dài”, ông Phú phân tích.

Môi trường làm việc – “điểm nghẽn” lớn nhất

Bà Nguyễn Đình Thục Quyên – Giám đốc nhân sự Tập đoàn THL (phường Đống Đa, Hà Nội) nhận định, với nhân lực chất lượng cao, nhân lực đặc thù, lời giải về tuyển dụng không chỉ nằm ở tiền lương mà cần một phương án tổng thể hơn.

“Về phía doanh nghiệp, ngoài việc trả lương cạnh tranh, cần thiết kế lại môi trường làm việc theo hướng bền vững, tổ chức ca kíp hợp lý, giảm thời gian làm thêm kéo dài; đầu tư công nghệ để giảm lao động nặng nhọc; chú trọng an toàn lao động và chăm sóc sức khỏe dài hạn. Đặc biệt, xây dựng lộ trình nghề nghiệp rõ ràng. Khi người lao động nhìn thấy tương lai nghề nghiệp, cơ hội nâng cao thu nhập, chuyển sang vị trí ít nặng nhọc hơn theo thâm niên, họ sẽ sẵn sàng gắn bó lâu dài”, bà Quyên cho hay.

Ông Lê Quang Trung – nguyên Phó Cục trưởng phụ trách Cục Việc làm cho rằng, thiếu nhân lực ở các ngành đặc thù không chỉ là vấn đề tuyển dụng, mà là bài toán về chất lượng việc làm và sự bền vững của thị trường lao động. Khi tiền lương đi cùng môi trường làm việc nhân văn, ổn định và có triển vọng, nguồn nhân lực cho những ngành “khó tuyển” mới có thể được khơi thông một cách thực chất.

Ông Trung phân tích, môi trường làm việc chính là rào cản lớn nhất đối với các ngành đặc thù.

Thứ nhất, áp lực và cường độ lao động cao kéo dài khi nhiều vị trí đặc thù đòi hỏi làm việc theo ca kíp, trực đêm, làm thêm giờ, chịu trách nhiệm lớn trong khi nhân lực mỏng. Điều này khiến người lao động nhanh chóng rơi vào tình trạng quá tải, kiệt sức.

Thứ hai, điều kiện lao động chưa thực sự bảo đảm lâu dài. Môi trường nặng nhọc, độc hại, nguy cơ tai nạn nghề nghiệp, rủi ro pháp lý hoặc stress nghề nghiệp cao khiến người lao động cân nhắc giữa thu nhập và sức khỏe. Khi sức khỏe bị bào mòn, tiền lương cao cũng khó giữ chân.

Thứ ba, thiếu lộ trình nghề nghiệp rõ ràng. Nhiều lao động đặc thù cho biết, họ không nhìn thấy con đường phát triển lâu dài: sau vài năm làm việc nặng nhọc, thu nhập tăng chậm, cơ hội thăng tiến hạn chế. Điều này khiến họ lựa chọn rẽ sang công việc khác nhẹ nhàng hơn, dù thu nhập ban đầu thấp hơn.

Xem bản gốc tại đây