Nghịch lý khám nhiều, hưởng chế độ ít trong giám định bệnh nghề nghiệp

Hơn 865.000 lượt khám bệnh nghề nghiệp

Trao đổi với Lao Động, Phó Cục trưởng Cục Việc làm (Bộ Nội vụ) Chu Thị Hạnh cho biết, trong năm 2025, tổng số trường hợp người lao động tiếp xúc với yếu tố có hại được thực hiện khám phát hiện bệnh nghề nghiệp là 865.143 lượt (tăng khoảng 51% so với năm 2024), trong đó chẩn đoán được 51 trường hợp mới mắc bệnh nghề nghiệp, chiếm khoảng 0,005% tổng số khám.

Có 43 trường hợp được giám định bệnh nghề nghiệp trong năm vừa qua, trong đó có 11 trường hợp có tỉ lệ tổn thương cơ thể từ 5-30% và có 2 trường hợp có tỉ lệ tổn thương cơ thể trên 30%.

Do biến động về tổ chức, sắp xếp bộ máy nên có sự sụt giảm về số lượng các đơn vị tham gia các phong trào thi đua về an toàn, vệ sinh lao động giảm. Số sáng kiến cải thiện điều kiện lao động ghi nhận trong năm 2025 giảm hơn so với năm 2024...

Bà Hạnh cho rằng, nguyên nhân là nhiều doanh nghiệp chưa quan tâm, thực hiện đầy đủ quy định về an toàn, vệ sinh lao động, còn quản lý mang tính hình thức. Người lao động thiếu huấn luyện, kỹ năng an toàn và còn chủ quan. Một số địa phương chưa chú trọng, bố trí nguồn lực cho công tác này.

Bảo vệ sức khỏe người lao động

ThS.BS Phạm Xuân Thành - Phó Trưởng phòng Sức khỏe môi trường cộng đồng và Lao động, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) - đánh giá: Hiện nay số người lao động được chẩn đoán mắc bệnh nghề nghiệp khá nhiều, nhưng số trường hợp được giám định còn thấp. Để khắc phục vướng mắc này, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư 60/2025 sửa đổi, bổ sung Thông tư 15/2016. Theo đó, một số điều kiện về môi trường lao động đã được điều chỉnh theo hướng phù hợp hơn với thực tế.

ThS.BS Phạm Xuân Thành lấy ví dụ, đối với một số bệnh nghề nghiệp như bụi phổi silic, trước đây người lao động phải tiếp xúc với nồng độ bụi vượt tiêu chuẩn cho phép trong 4 năm liên tục mới đủ điều kiện giám định. Vì vậy, dù nhiều trường hợp được khám và phát hiện bệnh, nhưng số người đủ điều kiện để giám định lại khá ít.

“Bên cạnh đó, Thông tư 60/2025 bổ sung các tiêu chí chẩn đoán rõ ràng hơn. Bộ tiêu chí gồm ba yếu tố, chỉ cần đáp ứng hai tiêu chí đã có thể chẩn đoán bệnh nghề nghiệp. Trong một số trường hợp, dù người lao động chưa có biểu hiện lâm sàng rõ ràng nhưng nếu qua thăm dò chức năng phát hiện tổn thương thì vẫn có thể được xác định là bệnh nghề nghiệp. Quy định này giúp cải thiện khả năng phát hiện bệnh và bảo đảm tốt hơn quyền lợi hợp pháp chính đáng của người lao động” - BS Phạm Xuân Thành thông tin.

Theo ThS.BS Phạm Xuân Thành, bệnh nghề nghiệp là những bệnh phát sinh do các yếu tố có hại trong môi trường lao động tác động đến sức khỏe người lao động. Đây thường là các bệnh có diễn tiến kéo dài, khả năng hồi phục rất hạn chế. Nếu người lao động không được điều trị và kiểm soát tốt, bệnh có thể tiến triển nặng và làm tăng nguy cơ tử vong. Vì vậy, công tác dự phòng bệnh nghề nghiệp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Thực tế cho thấy, các bệnh nghề nghiệp hiện nay chủ yếu xuất hiện trong những ngành nghề nặng nhọc, độc hại, như khai khoáng, cơ khí, chế biến vật liệu… Để tăng cường phòng ngừa bệnh nghề nghiệp, Bộ Y tế đang phối hợp triển khai nhiều giải pháp, trong đó có việc đẩy mạnh quan trắc môi trường lao động. Theo quy định tại Nghị định 44 và Nghị định 140/2018, hoạt động quan trắc môi trường lao động đã được xã hội hóa, cho phép các tổ chức đủ điều kiện tham gia thực hiện.

Các tổ chức này có nhiệm vụ đánh giá môi trường làm việc, nhận diện yếu tố nguy hại và cảnh báo sớm rủi ro sức khỏe cho người lao động. Nhờ đó, số doanh nghiệp thực hiện quan trắc tăng lên, góp phần giảm thiểu nguy cơ và hạn chế phát sinh bệnh nghề nghiệp.

Xem bản gốc tại đây