Đoàn viên, người lao động được công đoàn cơ sở phối hợp với lãnh đạo chuyên môn chăm lo tốt, trong đó có bữa ăn ca. Ảnh: Hải Nguyễn
Đoàn viên, người lao động được công đoàn cơ sở phối hợp với lãnh đạo chuyên môn chăm lo tốt, trong đó có bữa ăn ca. Ảnh: Hải Nguyễn

Đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo của tổ chức Công đoàn

Trần Thanh Hải - nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Tổng LĐLĐVN 08/04/2026 10:23 (GMT+7)

Trong giai đoạn mới, bức tranh tổng quát về Công đoàn Việt Nam có thể là một tổ chức Công đoàn có 6 đặc điểm nổi bật.

Quan tâm đồng bộ động lực vật chất và động lực tinh thần

Trong đó, tập hợp đông đảo nhất lực lượng quần chúng lao động; không ngừng nâng cao ý thức cán bộ công đoàn, đoàn viên công đoàn về tổ chức và hoạt động công đoàn; có khả năng điều chỉnh, hoàn thiện bản thân đoàn viên; tổ chức lực lượng đoàn viên theo mô hình sát hợp, do cán bộ công đoàn lãnh đạo; tổ chức phong trào hành động của đoàn viên xây dựng tổ chức Công đoàn lớn mạnh, đóng góp quan trọng trong phát triển đất nước, tích cực tham gia phong trào công đoàn quốc tế; nâng cao năng lực tổ chức kiểm tra, đánh giá, phát triển phong trào công đoàn. Vì thế, cần đổi mới mạnh mẽ, trọng điểm, hiệu lực, hiệu quả phương thức lãnh đạo của tổ chức Công đoàn.

Nhận thức thống nhất, tiếp tục hoàn thiện, hành động đồng bộ động lực hoạt động công đoàn. Xác định động lực phát triển công đoàn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng vì liên quan trực tiếp đến mục tiêu, chính sách, sử dụng các nguồn lực... vốn chưa được quan tâm thường xuyên, đúng mức.

Trong giai đoạn hiện nay, động lực phải trở thành động cơ thúc đẩy, dẫn dắt mỗi cán bộ công đoàn, mỗi đoàn viên, mỗi đơn vị trong hệ thống công đoàn theo một mục tiêu đã hoạch định để tạo nên các đột biến trong hoạt động và đổi mới sáng tạo, trở thành phong trào công đoàn sâu rộng.

Đối với đoàn viên, động lực được kích thích để thay đổi ý thức, trách nhiệm đối với hoạt động công đoàn, hứng thú, đam mê, dấn thân cho lý tưởng tổ chức Công đoàn. Đối với các đơn vị thành viên của tổ chức Công đoàn, động lực được hình thành từ những phong trào thi đua, xây dựng điển hình, lan tỏa sâu rộng từ phạm vi hẹp ra những tập thể lớn hơn.

Cần quan tâm đồng bộ động lực vật chất và động lực tinh thần. Động lực vật chất cho đoàn viên chỉ phát huy trong thời gian nhất định, khi đoàn viên nhận thấy muốn có được lợi ích thì phải nỗ lực phấn đấu, như dũng cảm tham gia thương lượng tập thể về tiền lương, tích cực lao động sáng tạo... Còn khi đoàn viên cảm thấy việc thụ hưởng các lợi ích vật chất qua hoạt động chăm lo của tổ chức Công đoàn, của doanh nghiệp như là sự đương nhiên thì ý nghĩa động lực không còn. Động lực tinh thần của đoàn viên gần như không có giới hạn, như phát huy tinh thần dân tộc, lương tâm nghề nghiệp, nhu cầu khẳng định mình, khát vọng cống hiến, định hướng giá trị được sử dụng hiệu ứng lan tỏa để cổ vũ, động viên, khích lệ... thông qua tuyên truyền, vận động và thi đua - khen thưởng.

Tuy nhiên, động lực tinh thần nếu không đi kèm với động lực vật chất dễ dẫn tới duy ý chí, khó duy trì lâu bền, nhất là trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Vì vậy, phối hợp linh hoạt giữa phát huy các động lực vật chất với các động lực văn hóa - tinh thần là yêu cầu đặt ra khi xây dựng hệ động lực cho phát triển, sao cho trong cuộc đời người cán bộ công đoàn, thời gian đẹp nhất là những năm tháng làm công tác công đoàn; sao cho là đoàn viên thì luôn hài lòng về sự thụ hưởng thành quả từ hoạt động công đoàn.

Kiên quyết khắc phục tình trạng bao biện

Nhiệm vụ quan trọng của tổ chức Công đoàn trong bối cảnh hiện nay là chọn lọc, kế thừa động lực cũ, tìm ra động lực phát triển mạnh mẽ công đoàn. Sau gần 100 năm phát triển, mỗi thời kỳ có các động lực chính, đó là động lực giải phóng giai cấp công nhân gắn liền giải phóng dân tộc, thống nhất Tổ quốc; động lực phân phối lợi ích; động lực chăm lo...

Hiện nay, động lực mới là làm cho công đoàn mạnh từ bên trong, vững vàng trước thách thức, tăng thêm sức thu hút đối với công nhân là sự đồng hành của đoàn viên công đoàn, cán bộ công đoàn và người sử dụng lao động.

Tinh thần cấp trên phục vụ cấp dưới, các cấp công đoàn phục vụ đoàn viên được xác lập tại Đại hội XII Công đoàn Việt Nam, nhiệm kỳ 2018-2023 đến nay vẫn còn giá trị, cần được tiếp tục phát huy và đặt trọng tâm vào một số lĩnh vực thiết yếu với sự hỗ trợ đắc lực của khoa học công nghệ. LĐLĐ tỉnh, thành phố, nhất là các địa phương có nhiều đoàn viên công đoàn, công nhân cần xây dựng lực lượng bảo vệ quyền lợi hợp pháp đủ mạnh để tiến hành khởi kiện doanh nghiệp vi phạm luật công đoàn; phân biệt đối xử với cán bộ công đoàn và đại diện người lao động khởi kiện đòi quyền lợi hợp pháp.

Tổng LĐLĐVN tập trung đầu tư cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ các cấp công đoàn, giải phóng cơ bản các công việc mang tính hành chính ở CĐCS và vươn tới nhu cầu cơ bản của đoàn viên công đoàn như: xây dựng nguồn thông tin chuẩn xác, dẫn dắt; cung cấp thông tin dữ liệu tiền lương; cảnh báo về việc làm của công nhân; cảnh báo về những ảnh hưởng đến công nhân trong phát triển, kể cả vấn đề an toàn lao động.

Xây dựng đội ngũ cán bộ công đoàn chuyên trách LĐLĐ tỉnh, thành phố, công đoàn ngành Trung ương và tương đương chuyên nghiệp hơn, sát công nhân, gần cơ sở, điểm tựa cho đoàn viên và Ban Chấp hành CĐCS. Đồng thời, nâng cao năng lực nghiên cứu, tham mưu chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, của tổ chức Công đoàn dưới dạng chương trình, kế hoạch trung hạn, có mục tiêu cụ thể, tạo sự chuyển biến rõ rệt về mức sống, môi trường sống, môi trường làm việc của công nhân.

Đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo, điều hành của tổ chức Công đoàn. Kiên quyết khắc phục tình trạng bao biện, làm thay, dẫm chân cấp dưới để phát huy tối đa quyền chủ động cho cấp dưới theo nguyên tắc: Văn bản chỉ đạo chủ yếu của Tổng LĐLĐVN là những vấn đề mới, chính sách để tạo thuận lợi cho các cấp công đoàn và tập trung giám sát, khen thưởng, nhân rộng điển hình; văn bản chỉ đạo chủ yếu của LĐLĐ tỉnh, thành phố, công đoàn ngành và tương đương mang tính chất tổng hợp; giảm thấp nhất chi phí gián tiếp để tăng đối tượng thụ hưởng trong hoạt động công đoàn; nhu cầu thụ hưởng thật sự của số đông đoàn viên và cùng thực hiện sẽ trở thành quyết định hoạt động; chỉ triển khai những hoạt động là nhiệm vụ cốt lõi của tổ chức Công đoàn; khi quyết định một hoạt động cụ thể thì trả lời các câu hỏi: bao nhiêu đoàn viên cần? Ở đâu cần? Nguồn lực thực hiện? Thời điểm, thời gian thực hiện? Tập thể nào quyết định? Kết quả đạt được là gì?

Nhiệm kỳ mới, phải chăng là tạo dựng hình ảnh tổ chức Công đoàn của công nhân: quan tâm có hiệu quả về thu nhập, môi trường làm việc, cơ hội thăng tiến của công nhân; chính sách an sinh xã hội được thực hiện nghiêm; từng bước có thêm phúc lợi xã hội mới; chú tâm an sinh xã hội cho đối tượng người lao động phi kết cấu, ngành nghề mới từ công nghệ; địa vị xã hội- đóng góp của tổ chức Công đoàn, của công nhân cho phát triển xã hội rất rõ nét.

Công đoàn có sự chuyển mình lớn khi có sự hòa quyện giữa định hướng phát triển mới đúng đắn và là đòi hỏi của đoàn viên công đoàn trong quan hệ lao động và thực tế cuộc sống. Chỉ có dũng cảm gạt bỏ những hoạt động không thực chất cho số đông đoàn viên công đoàn; chỉ có bản lĩnh, trí tuệ và dám dấn thân trong thử thách mới là thực hiện có trách nhiệm cao nhất với đoàn viên, các thế hệ cán bộ công đoàn và lịch sử Công đoàn Việt Nam. Chính những cán bộ công đoàn thấm đẫm bản chất của giai cấp công nhân như vậy sẽ tạo nên hình ảnh mới của Công đoàn Việt Nam.

Xem bản gốc tại đây

Cùng chuyên mục