Thu nhập 20 triệu đồng/tháng sau tốt nghiệp không dành cho số đông

Mặt bằng lương khởi điểm ở mức thấp - trung bình

Theo Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, trên cơ sở khảo sát, thu thập thông tin 3.429 hồ sơ người tìm việc của trung tâm trong tháng 1.2026, cho thấy: Mức lương mong muốn của người lao động từ 5-10 triệu đồng/tháng chiếm 63,4%; từ 10-20 triệu đồng/tháng chiếm 20%; mức lương trên 20 triệu đồng/tháng chiếm 2%. Trình độ chuyên môn kỹ thuật của người tìm việc tập trung chủ yếu ở nhóm chưa qua đào tạo, chiếm 43,2%.

Đáng chú ý, không chỉ lao động chưa qua đào tạo tìm việc làm mức lương 5-10 triệu đồng, không ít doanh nghiệp “chào” lương tuyển dụng với cử nhân, lao động có bằng cấp nhưng chưa có nhiều kinh nghiệm mức 7-8 triệu đồng/tháng.

Chị Đoàn Thị Ngọc Tú có kinh nghiệm 2 năm làm kế toán tại một doanh nghiệp tư nhân ở phường Thanh Xuân (Hà Nội), mất việc tháng 11.2025. Chị Tú từng nhận lương 8,5 triệu đồng/tháng. Sau khi mất việc, chị Tú tìm cơ hội ở nhiều nơi nhưng đa số chỉ đưa ra mức lương khởi điểm khoảng 7 triệu đồng/tháng.

“Doanh nghiệp không đánh giá cao kinh nghiệm 2 năm tôi có ở công ty tư nhân. Chưa kể, họ chê bằng cao đẳng của tôi và khẳng định có thể tuyển 1 cử nhân đại học với mức lương này, sau đó đào tạo thêm”, chị Tú cho hay.

Ghi nhận từ thị trường tuyển dụng, mức lương khởi điểm phổ biến của sinh viên mới ra trường hiện dao động từ 6–8 triệu đồng/tháng, tùy ngành nghề và khu vực. Với những ngành đòi hỏi tay nghề cao hoặc làm việc theo ca, có tăng ca, thu nhập có thể nhỉnh hơn, nhưng để chạm mốc 20 triệu đồng/tháng ngay sau tốt nghiệp là điều không dễ.

“Con số thu nhập 20 triệu đồng/tháng thường xuất hiện ở nhóm lao động đã có 1–3 năm kinh nghiệm, làm việc trong lĩnh vực đặc thù, có áp lực cao hoặc gắn với doanh thu, hiệu suất. Việc gắn mốc thu nhập này với thời điểm “vừa tốt nghiệp” khiến không ít sinh viên rơi vào trạng thái hụt hẫng khi bước ra thị trường lao động”, ông Vũ Quang Thành - Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội nói.

Cũng theo ông Thành, có một hiểu lầm phổ biến là không ít lao động đánh đồng lương cơ bản với tổng thu nhập. Trên thực tế, mức 20 triệu đồng/tháng mà nhiều người trẻ đạt được thường bao gồm lương cứng, thưởng KPI, hoa hồng, tăng ca hoặc thu nhập ngoài giờ. Điều này đặc biệt rõ trong các lĩnh vực như kinh doanh, marketing, công nghệ thông tin…

“Với những sinh viên mới ra trường, việc chưa quen áp lực công việc, chưa có mạng lưới khách hàng, chưa làm chủ kỹ năng chuyên môn khiến khả năng tạo ra thu nhập cao ngay từ đầu là rất hạn chế. Không ít trường hợp phải đánh đổi bằng thời gian làm việc kéo dài, cường độ cao và rủi ro nghề nghiệp lớn”, ông Thành nói thêm.

Thu nhập cao đi kèm áp lực và đào thải lớn

Ông Trần Đình Anh Minh - Giám đốc nhân sự Tập đoàn Phú Bình Nguyên (phường Ba Đình, Hà Nội) cho rằng, nguyên nhân cốt lõi khiến thu nhập 20 triệu đồng/tháng không dành cho số đông nằm ở khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu doanh nghiệp. Nhiều sinh viên tốt nghiệp với nền tảng lý thuyết tốt nhưng thiếu kỹ năng thực hành, kỹ năng làm việc nhóm, tư duy giải quyết vấn đề hay khả năng thích ứng nhanh.

“Doanh nghiệp sẵn sàng trả lương cao cho những người “làm được việc ngay”, tạo ra giá trị rõ ràng. Với sinh viên mới ra trường, quá trình “học lại” trong môi trường làm việc là điều gần như bắt buộc, đồng nghĩa với việc thu nhập phải bắt đầu từ mức thấp hơn để tích lũy kinh nghiệm. Chưa kể, những ngành nghề có khả năng đạt thu nhập 20 triệu đồng/tháng sớm thường là các lĩnh vực có tốc độ đào thải cao. Không phải ai cũng trụ được với cường độ làm việc, áp lực KPI, yêu cầu cập nhật kỹ năng liên tục”, ông Minh khẳng định.

Thực tế cho thấy, bên cạnh những người thành công, có không ít lao động trẻ sớm rời bỏ ngành vì kiệt sức, stress hoặc không đáp ứng được yêu cầu. Điều này lý giải vì sao mức thu nhập cao chỉ tập trung vào nhóm nhỏ – những người đủ năng lực, đủ bền bỉ và chấp nhận đánh đổi.

Bà Nguyễn Thị Lan Hương – nguyên Viện trưởng Viện Khoa học lao động xã hội cho rằng, thu nhập 20 triệu đồng/tháng nên được xem là đích đến trung hạn, thay vì điểm xuất phát. Để đạt được mức này, người lao động cần thời gian để tích lũy kỹ năng, kinh nghiệm, xây dựng uy tín nghề nghiệp và khả năng tạo giá trị.

Theo bà Hương, những trường hợp đạt thu nhập cao ngay sau tốt nghiệp thường có điểm chung: học sớm hơn chương trình, thực tập từ năm 2–3, làm thêm đúng ngành, sở hữu kỹ năng hiếm hoặc có định hướng nghề nghiệp rõ ràng từ sớm. Đây là thiểu số, không phải con đường phổ biến.

“Trong bối cảnh thị trường lao động cạnh tranh, việc điều chỉnh kỳ vọng thu nhập ngay từ đầu là cần thiết. Thay vì đặt nặng con số lương, sinh viên mới ra trường nên tập trung vào chất lượng công việc, cơ hội học hỏi và môi trường phát triển. Một mức lương vừa phải, nhưng giúp tích lũy kỹ năng và kinh nghiệm thực tế, sẽ là nền tảng vững chắc để bứt phá thu nhập trong tương lai”, bà Hương cho hay.

Xem bản gốc tại đây