Vượt núi, băng rừng phát triển đoàn viên

Từ những chuyến đi xuyên núi

Trời vừa hửng sáng, trong khu xưởng của Công ty Cổ phần Chè Lai Châu, tiếng máy sao chè, đóng gói hàng hóa đã rộn vang. Công nhân tất bật đưa từng bao nguyên liệu vào dây chuyền để kịp đơn hàng xuất khẩu.

Giữa nhịp làm việc khẩn trương ấy, anh Hoàng Văn Sinh vẫn nhớ rõ ngày đầu tiên được cán bộ công đoàn tìm đến vận động tham gia tổ chức.

Nhiều năm qua, người đàn ông dân tộc Tày này làm đủ nghề để mưu sinh. Hết mùa chè, anh đi bóc quế thuê, bốc vác hàng hóa rồi theo người quen làm thời vụ tại các xưởng chế biến nông sản. Thu nhập bấp bênh, công việc nay đây mai đó khiến anh chưa từng nghĩ mình sẽ trở thành đoàn viên công đoàn.

“Trước giờ tôi cứ nghĩ Công đoàn chỉ dành cho công nhân ở những nhà máy lớn dưới xuôi. Lao động thời vụ như mình hôm nay làm, mai có thể nghỉ thì ai để ý đến”, anh Sinh cười hiền.

Thế nhưng suy nghĩ ấy dần thay đổi sau nhiều lần được cán bộ công đoàn trực tiếp đến gặp gỡ, trò chuyện.

“Họ giải thích cho tôi hiểu nếu tham gia Công đoàn thì khi ốm đau, khó khăn hay xảy ra tranh chấp lao động sẽ có người hỗ trợ. Điều tôi quý nhất là cảm giác mình được quan tâm”, anh Sinh nói.

Ngày 18.5.2026 vừa qua, Công đoàn cơ sở Công ty Cổ phần Chè Lai Châu chính thức ra mắt với 16 đoàn viên đầu tiên. Với many công nhân nơi đây, đó không đơn thuần là một buổi lễ thành lập tổ chức mà còn là dấu mốc cho thấy người lao động vùng cao đã có thêm chỗ dựa.

Trò chuyện với chúng tôi, chị Lò Thị Hạnh - Công ty TNHH MTV Thương mại và Dịch vụ Đồng Tâm (vừa thành lập công đoàn cơ sở ngày 20.4.2026) kể rằng, điều khiến chị quyết định tham gia Công đoàn không phải những khẩu hiệu lớn lao, mà là sự chân thành của cán bộ công đoàn.

“Có hôm trời mưa, đường đất trơn trượt, các anh chị vẫn vào tận xưởng hỏi han công việc, đời sống của công nhân. Họ nói chuyện gần gũi như người nhà nên mình tin”, nữ công nhân chia sẻ.

“Đi từng ngõ, gõ từng xưởng”

Ở miền biên viễn Lai Châu, hành trình phát triển đoàn viên chưa bao giờ dễ dàng. Nhiều cơ sở sản xuất nằm sâu trong các xã vùng cao, cách trung tâm tỉnh cả tram km đường đèo. Mùa mưa, nhiều tuyến đường sạt lở, bùn đất ngập bánh xe. Có nơi, cán bộ công đoàn phải gửi xe máy rồi đi bộ hàng giờ mới vào được điểm sản xuất.

Anh Nguyễn Văn Dũng - cán bộ công đoàn ở Mường Tè vẫn nhớ như in chuyến đi vận động đoàn viên tại một cơ sở chế biến chè ở xã biên giới hồi đầu năm.

“Hôm đó mưa phùn cả ngày, đường đất trơn như đổ mỡ. Xe máy không thể đi tiếp nên anh em phải gửi xe dưới bản rồi đi bộ gần 4km. Đến nơi, công nhân đang tranh thủ ăn cơm trưa ngay cạnh máy móc. Chúng tôi ngồi xuống trò chuyện cùng họ”, anh Dũng kể.

Ban đầu, many lao động còn e dè vì nghĩ tham gia công đoàn phải đóng phí mà chưa thấy lợi ích cụ thể. Không ít người cho rằng công việc thời vụ thiếu ổn định nên không cần tham gia tổ chức nào.

“Muốn vận động được người lao động thì trước tiên phải khiến họ tin. Có những nơi chúng tôi quay lại 3-4 lần mới thuyết phục được vài người đăng ký tham gia”, anh Dũng nói.

Theo anh Dũng, lao động vùng cao phần lớn ít tiếp cận thông tin pháp luật lao động. Có người làm việc nhiều năm nhưng chưa từng ký hợp đồng hay biết mình có quyền được đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.

“Đi nhiều mới thấy công nhân vùng cao thiệt thòi hơn rất nhiều. Họ làm việc vất vả nhưng không biết ai sẽ bảo vệ quyền lợi cho mình khi gặp rủi ro”, anh chia sẻ.

Không chỉ ở các nhà máy, cán bộ công đoàn còn tìm đến các tổ hợp sản xuất nhỏ, điểm thu mua nông sản, lán công trường hay khu nhà trọ công nhân nằm ven quốc lộ.

Có những buổi tuyên truyền được tổ chức ngay bên hiên xưởng, giữa tiếng máy chế biến nông sản ầm vang. Có hôm, cán bộ công đoàn phải tranh thủ gặp công nhân vào giờ nghỉ trưa hoặc tối muộn vì ban ngày mọi người làm việc liên tục.

Nhiều cán bộ công đoàn ví công tác phát triển đoàn viên ở vùng cao giống như “đi từng ngõ, gõ từng xưởng”. Mỗi đoàn viên mới có được đều là kết quả của sự kiên trì, bền bỉ và những chuyến đi vượt núi kéo dài nhiều tháng.

Mang công đoàn đến gần người lao động

Theo ông Lương Xuân Trường - Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Lai Châu, khó khăn lớn nhất ở khu vực miền núi không chỉ nằm ở địa hình chia cắt mà còn ở nhận thức của người lao động về vai trò của tổ chức Công đoàn.

“Nhiều lao động phi chính thức còn nghĩ tham gia Công đoàn là hình thức, không mang lại lợi ích thiết thực. Vì vậy, cán bộ công đoàn phải trực tiếp đến từng cơ sở, gặp từng người để tuyên truyền, giải thích và tạo niềm tin”, ông Trường cho biết.

Nhờ những nỗ lực không ngừng nghỉ, đến nay Liên đoàn Lao động tỉnh Lai Châu đang trực tiếp quản lý 83 Công đoàn cơ sở với 4.760 đoàn viên. Trong đó khối doanh nghiệp, hợp tác xã, nghiệp đoàn chiếm 73,5%.

Trước thực tế, không ít người thường xuyên thay đổi nơi làm việc, theo mùa vụ di chuyển qua nhiều địa phương, các cấp công đoàn ở Lai Châu đã thay đổi mạnh mẽ cách tiếp cận. Thay vì chờ doanh nghiệp thành lập công đoàn cơ sở hay người lao động chủ động tìm đến, cán bộ công đoàn bắt đầu chủ động “đi tìm đoàn viên”.

Không chỉ tuyên truyền, vận động, tổ chức Công đoàn còn trực tiếp hỗ trợ người lao động khi gặp khó khăn. Từ việc thăm hỏi công nhân bị tai nạn lao động, hỗ trợ đoàn viên mắc bệnh hiểm nghèo đến kết nối “Mái ấm Công đoàn”, mỗi hoạt động đều góp phần tạo dựng niềm tin với người lao động vùng cao.

Tại nhiều địa phương, cán bộ công đoàn thậm chí trở thành “địa chỉ quen thuộc” của công nhân khi gặp khó khăn. Có người gọi điện lúc nửa đêm để nhờ hỗ trợ vì bị nợ lương, tranh chấp lao động hoặc tai nạn.

“Người lao động ở vùng cao thiếu thốn đủ bề nên điều họ cần nhất là có người lắng nghe, đồng hành. Khi cảm nhận được sự sẻ chia thật lòng, họ sẽ tin tưởng và gắn bó với tổ chức”, ông Trường bày tỏ.

Theo Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Lai Châu, những chuyến xe ngược dốc, những bước chân băng rừng hay các buổi tuyên truyền giản dị giữa xưởng sản xuất nhỏ trên dẻo cao có thể không ồn ào, nhưng đang lặng lẽ kéo tổ chức Công đoàn đến gần hơn với người lao động miền biên viễn.

Xem bản gốc tại đây