Chuyển tư duy từ chăm lo ngắn hạn sang chăm lo bền vững cho người lao động
Tại Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, việc tìm những giải pháp để đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động phù hợp tình hình mới là một trong những nội dung được nhiều người quan tâm.
Bàn về chương trình hỗ trợ dài hạn cho người lao động đặc biệt khó khăn
Khi bàn về Công đoàn đại diện, chăm lo bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động trong tình hình mới, nhiều cán bộ công đoàn trăn trở với tình trạng nhiều đoàn viên, người lao động có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn cần có sự hỗ trợ nhiều hơn chứ không chỉ nhận thăm hỏi các dịp lễ, Tết.
Ông Nguyễn Anh Ngọc - Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty TNHH Canon Việt Nam phản ánh thực tế có nhiều người lao động có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn được công đoàn thăm hỏi, trao hỗ trợ vào dịp lễ, Tết nhưng với người lao động mắc bệnh hiểm nghèo thì cần hỗ trợ nhiều hơn vì chi phí khám chữa bệnh rất cao, tốn kém. Bởi vậy, ông Ngọc đề xuất tổ chức Công đoàn nên có hỗ trợ dài hạn hơn với đối tượng này.
Điều này hoàn toàn phù hợp với giải pháp xây dựng và triển khai các chương trình phúc lợi ổn định, dài hạn chăm lo cho đoàn viên, người lao động, nhất là đối tượng khó khăn, mắc bệnh hiểm nghèo, bệnh nghề nghiệp, tai nạn lao động, người có thành tích trong lao động sản xuất; nghiên cứu, triển khai các giải pháp khả thi chăm lo lợi ích thiết thực cho lao động khu vực phi chính thức.
Đổi mới phương thức huy động nguồn lực thực hiện chăm lo phúc lợi theo hướng đa dạng, linh hoạt, bền vững, chủ động. Triển khai công tác an toàn, vệ sinh lao động theo hướng phòng ngừa, kiểm soát rủi ro, thúc đẩy xây dựng văn hóa an toàn tại nơi làm việc. Đẩy mạnh chăm lo, bảo vệ lao động nữ, thúc đẩy bình đẳng giới; đồng hành cùng nữ đoàn viên xây dựng gia đình ấm no, hạnh phúc, tiến bộ, văn minh, phòng chống bạo lực gia đình; tổ chức các hoạt động chăm lo cho trẻ em là con đoàn viên, người lao động.
Việc chăm lo cho đoàn viên, người lao động phù hợp với tình hình mới còn ở việc chuyển tư duy từ chăm lo ngắn hạn sang chăm lo bền vững. Công đoàn Dệt may Việt Nam có hơn 110 nghìn đoàn viên công đoàn, lao động nữ chiếm 71%. Bà Nguyễn Thị Thanh Hoàn - Trưởng ban Chính sách, pháp luật và Quan hệ lao động Công đoàn Dệt may Việt Nam cho biết từ năm 2023 đến nay, tổng kinh phí chăm lo trong toàn hệ thống hơn 201 tỉ đồng; trên 600 nghìn lượt đoàn viên được thụ hưởng chương trình phúc lợi với số tiền trên 30 tỉ đồng. Một trong số những giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động chăm lo toàn diện cho người lao động trong tình hình mới được Công đoàn Dệt may Việt Nam thực hiện là chuyển tư duy từ chăm lo ngắn hạn sang chăm lo bền vững.
Theo đó, hoạt động chăm lo không chỉ dừng ở các hoạt động trợ cấp, tặng quà mà cần hướng tới các chính sách lớn, dài hạn như nâng cao thu nhập, cải thiện điều kiện làm việc, áp dụng các chính sách an sinh như hỗ trợ nhà ở, chi phí gửi trẻ, chăm sóc sức khỏe; đào tạo trình độ, kỹ năng; hỗ trợ chuyển đổi việc làm...
Trong đó, thương lượng tập thể cần được xác định là giải pháp trọng tâm, hiệu quả nhất để đảm bảo quyền lợi người lao động. Một bản Thỏa ước lao động tập thể với nhiều điều khoản có lợi hơn cho người lao động sẽ mang lại giá trị thiết thực và bền vững hơn rất nhiều so với các hoạt động hỗ trợ mang tính thời điểm. Bên cạnh đó, công tác tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý vẫn phải được thực hiện thường xuyên giúp người lao động nâng cao trình độ hiểu biết pháp luật, chủ động bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình trong quan hệ lao động.
Lá chắn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động
Việc đại diện, chăm lo cho đoàn viên, người lao động còn được nhìn nhận từ kết quả của đối thoại, thương lượng, ký kết Thỏa ước lao động tập thể với nhiều nội dung cao hơn luật định. Theo ông Ngô Ngọc Vinh - Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty TNHH Ðiện Stanley Việt Nam, Ban chấp hành Công đoàn công ty đã chủ động đề xuất, phối hợp với Ban lãnh đạo công ty liên tục rà soát, bổ sung và nâng cao chất lượng Thỏa ước lao động tập thể với nhiều điều khoản có lợi, nổi bật như: Người lao động cứ 4 năm làm việc sẽ được cộng thêm 1 ngày phép thâm niên; người lao động làm ca 2 và ca 3, được hưởng mức phụ cấp cao hơn 30% so với quy định pháp luật, hưởng các khoản trợ cấp sinh hoạt, trợ cấp đi lại, trợ cấp chống nóng, trợ cấp nuôi con nhỏ dưới 3 tuổi…
Đặc biệt, trong hai năm 2023 và 2025, Thỏa ước lao động tập thể tiếp tục bổ sung các nội dung thiết thực đối với quyền lợi người lao động, đơn cử như phụ cấp kỹ thuật từ 800.000 đồng đến 3,5 triệu đồng/ tháng cho gần 200 nhân sự kỹ thuật; điều chỉnh lương hàng năm dựa trên mức lương tối thiểu vùng kết hợp đánh giá hiệu quả sản xuất; mức thưởng năm lên tới 6 tháng lương, được chia thành 2 đợt trong năm.…
Ông Nguyễn Đức Thắng - Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động Thành phố Đồng Nai cho biết, nhận thức rõ vai trò là cầu nối và là lá chắn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động, trong giai đoạn 5 năm (2021 - 2025), công tác tư vấn, hỗ trợ pháp lý và tham gia tố tụng bảo vệ người lao động tại Đồng Nai đã được triển khai đồng bộ, quyết liệt và đạt được nhiều kết quả cụ thể trên các mặt công tác khác.
Không dừng lại ở việc tư vấn pháp luật, Liên đoàn Lao động Thành phố đã trực tiếp hỗ trợ pháp lý cho người lao động. Qua đó trực tiếp hướng dẫn thủ tục, hỗ trợ thảo đơn các loại cho 2.984 người lao động. Tham gia giải quyết khiếu nại tại doanh nghiệp, bảo vệ người lao động trước các quyết định xử lý kỷ luật hoặc chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật; đồng thời tham gia giải quyết các tranh chấp lao động tại Hội đồng Trọng tài lao động thành phố.
Điểm nổi bật trong công tác bảo vệ quyền lợi cho người lao động là Liên đoàn Lao động Thành phố đã hỗ trợ Công đoàn cơ sở Công ty TNHH Kobelco E&M Việt Nam khởi kiện công ty yêu cầu thực hiện nâng lương đúng quy chế và Thoả ước lao động tập thể của công ty. Việc này không chỉ mang tính chất đòi lại quyền lợi kinh tế mà còn là một bước ngoặt lịch sử, khẳng định vai trò của công đoàn cơ sở sẵn sàng bảo vệ quyền lợi cho tập thể người lao động tại Tòa án khi quyền lợi của tập thể người lao động bị xâm phạm...
Các đại biểu đều khẳng định nâng cao hiệu quả hoạt động đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, cơ bản, ưu tiên hàng đầu cả về chỉ đạo và bố trí nguồn lực.
Theo đó cần tiếp tục đầu tư nâng cao chất lượng công tác tham gia xây dựng chính sách, pháp luật; đẩy mạnh đối thoại và thương lượng tập thể, hướng tới phủ kín Thỏa ước lao động tập thể nơi có tổ chức công đoàn; hình thành đội ngũ luật sư công đoàn, đầu tư cho công tác tư vấn pháp luật, bảo vệ quyền lợi người lao động và tập thể người lao động khi có vụ việc; nắm chắc tình hình quan hệ lao động, phòng ngừa, giải quyết hiệu quả tranh chấp lao động, ngừng việc tập thể, đình công trái pháp luật; phát huy vai trò của Công đoàn trong Hội đồng tiền lương Quốc gia.

Bà Nguyễn Thị Thanh Hoàn - Trưởng ban Chính sách, pháp luật và Quan hệ lao động Công đoàn Dệt may Việt Nam: Mọi hoạt động công đoàn phải thực sự xuất phát từ lợi ích và nhu cầu chính đáng của người lao động; lấy nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của người lao động để xây dựng kế hoạch, chương trình và triển khai các hoạt động nhằm từng bước đáp ứng những nhu cầu, nguyện vọng chính đáng đó.
Ông Nguyễn Thành Đô - Giám đốc Trung tâm tư vấn pháp luật Liên đoàn Lao động Thành phố Hồ Chí Minh: Để duy trì được niềm tin vững chắc của người lao động, tổ chức Công đoàn Thành phố Hồ Chí Minh đã chủ động thay đổi tư duy: Không dừng lại ở vai trò hòa giải mang tính bị động, mà quyết liệt trở thành "lá chắn pháp lý" kiên cường bảo vệ người lao động từ sớm, từ xa.
Xem bản gốc tại đây
- Đại hội kêu gọi cán bộ công đoàn, đoàn viên, người lao động nêu cao tinh thần đổi mới
- Công đoàn chỉ hoàn thành nhiệm vụ khi là chỗ dựa tin cậy của người lao động
- Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm giao 6 nhiệm vụ trọng tâm cho Công đoàn Việt Nam
- Chăm lo cho đoàn viên, người lao động là nhiệm vụ cốt lõi của tổ chức Công đoàn