Dấu ấn đại diện của tổ chức Công đoàn

Bản lĩnh và năng lực thích ứng

Nhiệm kỳ vừa qua có lẽ là một trong những giai đoạn nhiều xáo trộn nhất đối với tổ chức Công đoàn Việt Nam với việc hợp nhất đơn vị hành chính, sắp xếp lại mô hình chính quyền hai cấp, chấm dứt tổ chức công đoàn trong cơ quan hưởng 100% lương từ ngân sách nhà nước, tinh gọn đầu mối, tinh giản biên chế… Tất cả các sự kiện đó đã tạo ra một “phép thử” thực sự đối với bản lĩnh và năng lực thích ứng của hệ thống công đoàn. Để rồi, tổ chức công đoàn các cấp đã chứng minh được vai trò của mình ở nhiều lĩnh vực, trong đó , điểm sáng nổi bật nhất là giữ vững và nâng tầm vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động, đặc biệt trong lĩnh vực thương lượng tập thể, đối thoại, tư vấn pháp luật và giải quyết tranh chấp.

Số liệu công bố tại lễ tuyên dương 101 chủ tịch công đoàn cơ sở (CĐCS) xuất sắc tiêu biểu của cả nước do Tổng LĐLĐ Việt Nam tổ chức mới đây cho thấy: dù nhiều khó khăn, dưới sự chỉ đạo của Đoàn Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam, các cấp công đoàn đã đẩy mạnh đối thoại, thương lượng tập thể; hàng vạn thỏa ước lao động tập thể (TƯLĐTT) được ký kết, nâng quyền lợi cho hàng triệu người lao động. Kết quả này đến từ bản lĩnh, trách nhiệm và tâm huyết của cán bộ CĐCS, nhất là chủ tịch công đoàn cơ sở.

Căn cứ vào thực tế doanh nghiệp và quy định pháp luật, các chủ tịch CĐCS phối hợp, đề xuất với người sử dụng lao động xây dựng quy chế đối thoại và tổ chức hội nghị người lao động (NLĐ). Chất lượng các TƯLĐTT được xây dựng thực chất, phù hợp với tình hình sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, có nhiều điều khoản vượt trội, có lợi hơn cho NLĐ so với quy định của pháp luật; nội dung thương lượng tập trung vào các vấn đề cốt lõi được tổ chức Công đoàn quan tâm. Cụ thể: 100% các bản TƯLĐTT có nội dung cao hơn quy định pháp luật, trong đó 68,7% các bản TƯLĐTT có quy định thang lương, bảng lương, tiền lương, tiền thưởng, các loại phụ cấp; 73% bản TƯLĐTT có quy định về bữa ăn ca; 86% các bản TƯLĐTT quy định thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi; 35,6% các bản TƯLĐTT có quy định giảm thời giờ làm việc và tăng ngày nghỉ hằng năm, ngày nghỉ có hưởng lương; 91,8% các bản TƯLĐTT quy định về phúc lợi, hiếu hỉ, thăm hỏi ốm đau, hỗ trợ khó khăn...

Ngoài thỏa ước lao động tập thể, tổ chức Công đoàn các cấp còn ghi dấu ấn đại diện đậm nét qua việc tư vấn pháp luật, tham gia giải quyết tranh chấp, bảo vệ quyền lợi tiền lương, phúc lợi cho đoàn viên, người lao động. Đặc biệt, vai trò đại diện còn thể hiện ở việc công đoàn các địa phương chủ động tham gia xây dựng và giám sát chính sách. Từ việcgóp ý các quy định về tiền lương, bảo hiểm, điều kiện làm việc, đến việc tham gia cùng Đoàn đại biểu Quốc hội, HĐND trong các cuộc tiếp xúc, đối thoại chuyên đề với cử tri là người lao động. Ở đó, tiếng nói của công nhân, viên chức, lao động không còn “đi vòng” mà được phản ánh trực tiếp, có địa chỉ chịu trách nhiệm, có cơ chế theo dõi đến cùng.

Bản lĩnh đối thoại của cán bộ công đoàn

Mới đây, ngày 28.4, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tổ chức tôn vinh 101 chủ tịch công đoàn cơ sở xuất sắc tiêu biểu. Đây là những chủ tịch công đoàn cơ sở này đã và đang triển khai nhiều giải pháp bảo vệ quyền lợi người lao động thiết thực, hiệu quả, trong đó hoạt động đối thoại và thương lượng tập thể được đề cao, là hoạt động chủ yếu của công đoàn trong các doanh nghiệp.

Thông qua đối thoại thực chất, NLĐ, với đại diện là tổ chức Công đoàn, và người sử dụng lao động lắng nghe ý kiến của nhau, tăng cường hiểu biết, tin tưởng lẫn nhau; giải quyết các vấn đề phát sinh trong quan hệ lao động nhanh chóng và hiệu quả; bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của NLĐ; thúc đẩy quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ. “Để có được một bản Thỏa ước có lợi hơn cho người lao động so với luật định, quá trình thương lượng kéo dài nhiều tháng với không ít khó khăn, trở ngại. Nếu cán bộ công đoàn không có cái tầm, tâm và sự kiên trì, tinh thần trách nhiệm thì sẽ rất khó để có sự đồng thuận của doanh nghiệp” - bà Lê Thị Hải Châu - Chủ tịch Công đoàn Công ty CP Dệt may 29/3 - một trong những chủ tịch công đoàn cơ sở vừa được tôn vinh, chia sẻ.

Thêm nữa, những năm gần đây, tổ chức Công đoàn các địa phương đã có sự dịch chuyển rõ rệt theo hướng đi sâu hơn vào nhiệm vụ cốt lõi là đại diện, bảo vệ quyền lợi người lao động. Nhưng muốn đại diện, bảo vệ được quyền lợi cho người lao động, cán bộ công đoàn, đặc biệt là cấp cơ sở, phải am hiểu pháp luật, đủ bản lĩnh đối thoại với doanh nghiệp và chấp nhận va chạm để bảo vệ người lao động. “Muốn bảo vệ được người lao động thì cán bộ công đoàn phải hiểu luật, hiểu doanh nghiệp và đủ bản lĩnh đối thoại. Có những vụ việc nếu mình ngại va chạm hoặc không theo sát thì rất khó đi đến cùng” - ông Lê Văn Đại - Phó Chủ tịch Thường trực Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng, chia sẻ.

Tín hiệu tích cực từ các địa phương trong nhiệm kỳ qua là hoạt động công đoàn đã đi vào thực chất hơn; chất lượng cán bộ công đoàn, đặc biệt ở cấp cơ sở, không chỉ thể hiện ở công tác tuyên truyền, tổ chức phong trào, mà còn ở sự am hiểu pháp luật lao động, kỹ năng đối thoại, thương lượng và bản lĩnh bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động trên tinh thần hài hòa nhưng không né tránh các vấn đề phát sinh.

Xem bản gốc tại đây