Nâng tầm vị thế người lao động trên bản đồ kinh tế xanh và kinh tế số

Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra trong một thời điểm lịch sử đặc biệt, khi cả nước đang tràn đầy khí thế thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và chuẩn bị tiến tới kỷ niệm 100 năm thành lập Công đoàn Việt Nam. Dự thảo Báo cáo của Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) Việt Nam khóa XIII không chỉ là sự tổng kết một nhiệm kỳ nỗ lực vượt khó, mà còn là bản thiết kế chiến lược để tổ chức Công đoàn thực hiện sứ mệnh trong “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”.

Dưới góc nhìn của một cán bộ Công đoàn cơ sở (CĐCS) tại Trường Cao đẳng Nghề Cần Thơ – đơn vị đang trực tiếp đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), tôi nhận thấy Dự thảo Báo cáo đã thể hiện một tầm nhìn sắc sảo, đổi mới, chạm đến những vấn đề cốt yếu của sự phát triển đất nước.

Tầm nhìn chiến lược và những điểm nhấn đổi mới

Điểm nổi bật đầu tiên của Dự thảo chính là tinh thần thẳng thắn và thích ứng. Dự thảo đã nhận diện rất rõ bối cảnh thế giới đầy biến động, tác động sâu sắc của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư (4.0) và trí tuệ nhân tạo (AI) đến việc làm, thu nhập của người lao động. Đặc biệt, dự thảo đã mạnh dạn đặt ra mục tiêu đồng hành cùng Chính phủ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở mức “hai con số”. Đây là một định hướng lớn, thể hiện trách nhiệm chính trị cao nhất của tổ chức Công đoàn đối với sự phồn vinh của quốc gia.

Dự thảo cũng đã làm rõ vai trò của Công đoàn trong các xu thế tất yếu: Chuyển đổi số và Kinh tế xanh. Công đoàn không còn chỉ dừng lại ở vai trò “bảo vệ và chăm lo” theo nghĩa truyền thống, mà đã chuyển dịch sang vai trò “kiến tạo và thúc đẩy” thông qua việc vận động người lao động học tập, nâng cao trình độ, làm chủ công nghệ mới để không bị bỏ lại phía sau trong quá trình tự động hóa.

Tuy nhiên, để phù hợp hơn với thực tế phát triển 2026 – 2031, chúng tôi cho rằng Dự thảo cần nhấn mạnh thêm vào cơ chế phối hợp đặc thù giữa Công đoàn với các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp. Trong một kỷ nguyên mà tri thức và kỹ năng thay đổi hàng ngày, "trí thức hóa công nhân" phải là một chiến lược xuyên suốt chứ không chỉ là mục tiêu riêng lẻ.

Vai trò của Công đoàn trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao

Dự thảo đã đề ra chỉ tiêu 65% công nhân lao động tham gia học tập nâng cao trình độ. Để hiện thực hóa điều này, Công đoàn các cấp cần có những thỏa ước lao động tập thể mẫu, trong đó quy định rõ trách nhiệm của chủ doanh nghiệp về thời gian và kinh phí cho công nhân đi đào tạo lại, đào tạo nâng cao (upskilling/reskilling) tại các trường nghề. Tại Cần Thơ, khi các khu công nghiệp công nghệ cao đang hình thành, nhu cầu này là vô cùng bức thiết.

Chăm lo đội ngũ nhà giáo, viên chức trong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp

Nhà giáo giáo dục nghề nghiệp là lực lượng nòng cốt tạo ra "sản phẩm" nguồn nhân lực. Tuy nhiên, áp lực về tự chủ tài chính và yêu cầu đổi mới chương trình đang đặt lên vai họ những gánh nặng không nhỏ. Dự thảo cần có chương trình hành động riêng về "Nâng cao phúc lợi và vị thế của nhà giáo giáo dục nghề nghiệp", đảm bảo họ được tiếp cận với các công nghệ mới nhất của thế giới thông qua các chương trình trao đổi, thực tập tại doanh nghiệp mà Công đoàn làm cầu nối.

Đồng hành cùng chuyển đổi số trong giáo dục nghề nghiệp

Dự thảo đặt mục tiêu số hóa 100% dữ liệu đoàn viên. Với các trường nghề, chúng tôi đề xuất Công đoàn hỗ trợ xây dựng các “Thư viện số kỹ năng Công đoàn” và các nền tảng học tập trực tuyến dành riêng cho đoàn viên là học sinh, sinh viên. Điều này giúp các em sớm hình thành ý thức về tổ chức Công đoàn ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Gắn đào tạo nghề với nhu cầu doanh nghiệp và kinh tế xanh của Cần Thơ

TP Cần Thơ đang hướng tới trở thành trung tâm logistics và kinh tế số của cả vùng. Công đoàn Trường Cao đẳng Nghề Cần Thơ kiến nghị Tổng Liên đoàn cần có cơ chế hỗ trợ các trường nghề trong việc ký kết các thỏa thuận hợp tác đa phương giữa Công đoàn – Nhà trường – Doanh nghiệp để đào tạo nguồn nhân lực phục vụ cho các ngành kinh tế xanh, nông nghiệp công nghệ cao và logistics chuyên sâu. Đây chính là cách để thực hiện mục tiêu “phát triển lực lượng sản xuất mới” mà Dự thảo đã đề cập.

Liên hệ thực tiễn tại Trường Cao đẳng Nghề Cần Thơ

Trong những năm qua, hoạt động Công đoàn tại Trường Cao đẳng Nghề Cần Thơ luôn nhận được sự chỉ đạo sát sao và hỗ trợ kịp thời từ LĐLĐ Cần Thơ. Những chương trình như “Mái ấm công đoàn”, “Phúc lợi đoàn viên” đã thực sự trở thành điểm tựa cho đội ngũ giảng viên, người lao động yên tâm công tác.

Với vị thế là trường đào tạo nghề trọng điểm của thành phố, chúng tôi luôn tự hào về đội ngũ sinh viên tốt nghiệp có tay nghề cao, đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe của doanh nghiệp trong khu vực. Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, chúng tôi ý thức rằng trách nhiệm của tổ chức Công đoàn nhà trường không chỉ là chăm lo đời sống, mà còn phải là động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong từng tiết giảng, từng giờ thực hành.

Các phong trào “Lao động giỏi, Lao động sáng tạo” tại nhà trường đã chuyển hướng mạnh mẽ sang việc nghiên cứu thiết bị dạy học số, cải tiến quy trình đào tạo thích ứng với thị trường lao động 4.0.

Sự trăn trở của một cán bộ Công đoàn cơ sở chính là làm sao để mỗi giáo viên không chỉ dạy nghề, mà còn truyền được "ngọn lửa" yêu nghề, tác phong công nghiệp và tinh thần kỷ luật cho sinh viên – những công nhân tương lai. Đây chính là gốc rễ của việc xây dựng "giai cấp công nhân hiện đại, lớn mạnh".

Phạm Bỉnh Tiến
(Ủy viên Ban Thường vụ CĐCS
Trường Cao đẳng Nghề Cần Thơ)

Xem bản gốc tại đây